ALS hastalığında kök hücre bilmecesi

ALS hastalığında kök hücre tedavisi nedir?

ALS hastalığında,, istemli hareketleri kontrol eden, beyinde  ve omurilikte bulunan Motor Nöron adı verilen sinir hücreleri canlılığını yitirmektedir. Nedeni bilinmemekle birlikte bazı teoriler mevcuttur. 

Kök hücreler, yumurta ve sperm hücrelerin bir araya gelmesinden sonra yaşamın ilk günlerinde canlıyı oluşturacak olan hücrelerdir. Bu hücreler her türlü hücreye dönüşme yeteneği olan hücrelerdir. Doğumdan sonra giderek azalır ve ömür boyunca vücutta az sayıda mevcut olmaya devam ederler. 

Sinir sistemini oluşturan hücreler çok çeşitlilik gösterir. Bu hücreler hasar gördüğünde yeniden oluşmaz. Bununla birlikte az sayıda mevcut olan Kök hücreler tarafından yaşamı destekleyici faktörlerden yararlanırlar. 

Teorik olarak kök hücrelerin motor nöronlara dönüştürülmesi fikri yıllar önce ortaya çıkmıştır. Ancak yapılan çalışmalarda kök hücrelerin  yeni Motor Nöron hücrelerinin yerine geçmediği anlaşılmıştır.  Bunun yerine, Nörotrofik faktörler adı verilen ve sinir hücrelerinin kendilerini onarmasına destek olacak maddeleri ürettiği anlaşılmıştır. Bazı sinir sistemi hastalıklarında kök hücre tedavisinden yararlanmak mümkündür. Örneğin inme geçirmiş hastalarda erken dönemde kök hücre tedavisi oldukça başarılı sonuçlar vermektedir.  Bununla birlikte, ALS hastalığı gibi  dejeneratif hastalıklarda bu yöntem kalıcı bir çözüm olarak kabul edilmiyor. 

Sonuç olarak, günümüzde kök hücre tedavisi henüz FDA tarafından onaylanmamıştır. Rutin bir tedavi yöntemi olarak kabul edilmiyor. 

NurOwn Nedir? 

NurOwn kemik iliğinden alınmış mezenkimal kök hücreleri vücut dışında bir çeşit zenginleştime yöntemidir. Kök hücreler, bu yöntemle nörotrofik faktör denilen ve nöron gelişiminde, korunmasında ve işlevinde görev alan maddeleri sentezleyen hücreler haline geliyor. Ardından da elde edilen ve bu sözkonusu faktörleri salgılayan hücreler, omuriliğe doğrudan enjekte ediliyor ve bu nörotrofik faktörler sayesinde de nöronların korunmasını sağlıyor.

NurOwn Ne işe yarar? 

NurOwn (MSC-NTF hücreleri) Brainstorm-Cell Therapeutics tarafından araştırılan potansiyel bir tedavidir. Tedavi, hastaların kalça kemiğinden çıkarılan kemik iliğinden mezenkimal kök hücreleri saflaştırır. Kemik iliğinden elde edilen kök hücreler, hücrelerin nörotrofik faktörler üretmesini sağlayan NurOwn maddesiyle birlikte vücut dışında çoğaltılır. Nörotrofik faktörlerin nöronların sağlığını koruduğu ve geliştirdiği düşünülmektedir. Hücreler daha sonra aynı hastaya omurilik sıvısına geri enjekte edilerek, ALS den  etkilenen sinir sistemine bu nörotrofik faktörleri sağlayarak etkili bir ilaç görevi görebilecekleri umulmaktadır. Plasebo grubundaki insanlarda, sadece fiziksel prosedürün etkisiyle prosedür artı tedavi edilen hücrelerin etkisini karşılaştırmak için hala kemik iliği alınmış ve omurilik sıvılarına bir enjeksiyon yapılmıştır (ancak enjeksiyonda hücre yoktur)

Nurown teknolojisi ile yapılan çalışmalar 

Çalışma sonuçları NurOwn'un plaseboya kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme göstermediğini ortaya koymuştur. Ancak çalışma, gelecekteki klinik çalışmalarda kullanılmak üzere çalışma tasarımı ve tedavi yanıtının potansiyel biyobelirteçleri hakkında önemli bilgiler sağlamıştır. NurOwn, VEGF gibi nörotrofik faktörlerde beklenen önemli artışı ve MCP-1 gibi nöroinflamatuar belirteçlerde azalmayı ve NfL'de azalmaya yönelik bir eğilimi (önemli ölçüde anlamlı değil) göstermiştir.

Brainstorm firmasının FazIII çalışması 

Resmi Başlık: ALS'li Katılımcılarda NurOwn®'un (Nörotrofik Faktörler Salgılayan Otolog Mezenkimal Kök Hücreler) Tekrarlanan uygulanmasının Etkinliğini ve Güvenliğini Değerlendirmek İçin Faz 3, Randomize Çift Kör, Plasebo Kontrollü Çok Merkezli Bir Çalışma

Bu çalışmada, hastanın kendi kemik iliğinden zenginleştirilmiş, ex vivo çoğaltılmış ve Nörotrofik faktörler (NTF) salgılaması sağlanan otolog kemik iliği kaynaklı mezenkimal stromal hücrelerin (MSC) transplantasyonuna dayanan NurOwn® (MSC-NTF hücreleri) tedavisinin tekrarlanan uygulamasının güvenliği ve etkinliği değerlendirilecektir.

Otolog NurOwn® (MSC-NTF hücreleri), nöronların ve glial hücrelerin nakledilen hücreler tarafından salgılanan nörotrofik faktörleri alması beklenen standart lomber ponksiyon yoluyla intratekal olarak hastaya geri nakledilir.

Ayrıntılı Açıklama

Nörotrofik faktörler (NTF'ler), embriyonik, neonatal ve yetişkin nöronlar için güçlü hayatta kalma faktörleridir ve ALS için potansiyel terapötik adaylar olarak kabul edilirler. ALS hastalarında etkilenen nöronların yakın çevresine birden fazla NTF verilmesinin, onların hayatta kalmasını iyileştirmesi ve böylece hastalığın ilerlemesini yavaşlatması ve semptomları hafifletmesi beklenmektedir. NTF salgılayan mezenkimal stromal hücreler (MSC-NTF hücreleri), ALS hastalarında NTF'leri doğrudan hasar bölgesine etkili bir şekilde iletmeyi amaçlayan yeni bir hücre terapötik yaklaşımıdır.

https://clinicaltrials.gov/study/NCT03280056

Brainstorm (NurOwn®) ALS FAZ 3 ÇALIŞMASI HAKKINDA (NCT03280056)

ALPER KAYA·11 OCAK 2020 CUMARTESİ

Not: ALS tedavisi için kök hücre çalışmaları devam ediyor. Henüz onaylanmış bir tedavi yöntemi değil. Yeni başlatılan Faz III aşamasında bir çalışma umut vericidir. Bu aşama sonuçları belli olana kadar kök hücre uygulaması konusunda yorum yapılamıyor. Sonuç olarak, uygun çalışma tamamlanana kadar mevcut veriler üzerinde yorumlama yapılmaması tavsiye edilir.

Safety and Efficacy of Repeated Administrations of NurOwn® in ALS Patients
(ALS Hastalarında Tekrarlanan NurOwn® Uygulamasının Güvenliği ve Etkinliği)

BrainStorm şu anda, Kaliforniya'daki Rejeneratif Tıp Enstitüsü tarafından (CIRM CLIN2-0989) desteklenen "ALS'de otolog MSC-NTF hücrelerinin tekrarlayıcı uygulanması" ile ilgili bir faz 3 çalışması için hasta kabul etmeye başladı. ABD'deki önde gelen kliniklerde yapılacak olan çalışmaya  kabul edilmek için gerekli kriterleri aşağıdaki bağlantıda bulabilirsiniz. Sadece ABD yaşayan hastalar alınacaktır.

Çok merkezli faz 3 çalışmasında, otolog MSC-NTF hücreleri veya plasebo  olmak üzere randomize 1:1 olan 200 hastayı kaydedilecek.  ALS Fonksiyonel Değerlendirme Ölçeği Revize (ALSFRS-R) ile değerlendirecektir.

Dahil edilme Ölçütleri:
- Revize El Escorial kriterleri ile tanımlandığı şekilde, laboratuvar destekli olası, olası veya kesin olarak ALS teşhisi almak
- ALS hastalığı semptomlarının en fazla 24 ay içinde  başlamış olması
- ALSFRS-R ≥ 25
- Yavaş yaşamsal kapasite (SVC) cinsiyet, boy ve yaş için öngörülenin en az % 65 olması
- Hastalığın hızlı ilerlemesi, hızlı ilerleyen grupta olmak
- Riluzol kullanmak
- Amerika Birleşik Devletleri veya Kanada vatandaşı  olmak veya tüm takip çalışma ziyaretleri için daimi ikametgahı en az 1 yıl ABD sınırları içinde olmak 

Dışlama Ölçütleri:
- Daha önce uygulanmış her türlü kök hücre tedavisi
- Çalışma sonuçlarını etkileyebilecek otoimmün veya diğer ciddi hastalıkların (malignite ve immün yetersizlik dahil) geçmişinde olması
- İmmünsüpresan ilaç veya antikoagülanların kullanımı (Araştırmacı takdirine göre)
- Başka bir deneysel ajana maruz kalmak veya  tarama muayenesinden önceki 30 gün içinde bir ALS klinik çalışmasına katılmış olmak
- Tarama süresince 30 gün içerisinde RADICAVA (edaravone enjeksiyon) kullanımı veya takip süresi dahil olmak üzere çalışma süresince herhangi bir zamanda edaravone kullanmak
- Non-invaziv ventilasyon (BIPAP), diyafram pacing sistemi veya invaziv ventilasyon (trakeostomi)
- Besleme tüpü
- Emziren veya hamile olmak
Bu çalışma, NurOwn® (MSC-NTF hücreleri) tedavisinin tekrarlanan uygulamasının güvenliğini ve etkinliğini değerlendirecektir. Bu yöntem, otolog kemik iliği kaynaklı mezenkimal stromal hücrelerin (MSC), hastanın kendi kemik iliğinden ex vivo olarak Nörotrofik faktörleri (NTF'ler) salgılamak için indüklenen zenginleştirilmiş hücrelerin, transplantasyonuna dayanır.
Otolog NurOwn® (MSC-NTF hücreleri), standart lomber ponksiyon ile intratekal olarak hastaya transplante edilir.
Nöronlar ve glial hücrelerin, nakledilen hücreler tarafından salgılanan nörotrofik faktörleri alması beklenir.
Nörotrofik faktörler (NTF) embriyonik, neonatal ve yetişkin nöronlar için güçlü sağkalım faktörleridir ve ALS için potansiyel terapötik adaylar olarak kabul edilir. ALS hastalarında çok sayıda NTF'nin etkilenmiş nöronların yakın çevresine ulaştırılmasının, hayatta kalmalarını geliştirmeleri ve böylece hastalık ilerlemesini yavaşlatmaları ve semptomları hafifletmeleri beklenmektedir. NTF-salgılayan mezenşimal stromal hücreler (MSC-NTF hücreleri), NTF'leri doğrudan ALS hastalarında hasar bölgesine iletmeyi amaçlayan yeni bir hücre terapötik yaklaşımıdır.
Dikkat edilmesi gereken konular
En son Faz 2 klinik deney verileri ile ilgili hakem tarafından gözden geçirilmiş yayınlar olmadığından ve mevcut Faz 3 denemesine giden çalışmalar tedavinin kesin olarak etkili olup olmadığını bilemeyecek kadar küçüktür, işe yarayıp yaramadığını bilmiyoruz. Çalışma iyi giderse, Faz 3 denemesi, tedavinin ALS ilerlemesini yavaşlatıp yavaşlatmayacağı konusunda bilgilendirecek . Bilim danışma kurulumuz, halen deneme aşamasında olan diğer tedavilerde olduğu gibi işe yarayacağını ümit etmeye devam edecektir.
ALS alanında, ümit verici Faz 2 verilerine rağmen daha büyük Faz 3 çalışmalarında başarılı olamayan çok sayıda klinik çalışma örneği olmuştur. Bunun en son örneği, Biogen Idec’in 2012’deki dekspramipeksol çalışmasıydı. Potansiyel etkisi büyük bir heyecan yarattı ancak faz 3. aşamasında başarısız oldu.
Sonuç olarak, uygun çalışma tamamlanana kadar mevcut veriler üzerinde yorumla yapılmaması tavsiye edilir.
Ayrıca, çeşitli ilaçlar hakkında çok sayıda bireysel hikayeler uzun zamandan beri ALS'de dikkat  çekici bir unsur olmuştur. Son zamanlarda, edaravone / Radicava ile tedaviden sonra daha iyi hale geldiğini iddia eden, ancak sonunda hastalığın gerçekliği ile karşı karşıya kalan birçok kişi var.
Başka bir örnek, yukarıda belirtilen 2012 haberinden sonra haham, 2016'da ALS'den vefat etti. Bu, BrainStorm tedavisinin hastalığın ilerlemesini yavaşlatmadığı anlamına gelmemekle birlikte bilimsel metodoloji çerçevesinde kalmanın ve ihtiyatlı olmak gerektiğini anlatan bir öykü olduğunu söylemek gerekiyor.
Bilim danışma grubu, BrainStorm'u izlemeye ve güncellemeler sunmaya devam edecektir.
Kaynak :
https://www.alsmndalliance.org/ 
https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT03280056