CPAP ve BİPAP Solunum cihazı nedir? Farkları nedir?

Bipap ve cpap her ikisi de solunumun problemi olan hastalarda kullanılan yardımcı solunum cihazlarıdır.

CPAP (Continuous Positive Airway Pressure)
BIPAP (bilevel positive airway pressure)

Her iki cihaz da mekanik ventilasyon (dışarıdan solunum yardımı) için kullanılmaktadır. Bu solunum cihazları sadece ALS de değil, daha birçok solunum problemlerinde kullanılır. (Örneğin gece uyku apnesi (gece uyku sırasında solunum durması) , kronik akciğer hastalıkları gibi)

Amaç, solunum problemi nedeniyle yeterli oksijen alamayan hastalarda mekanik solunum desteği vermektir.

ALS li hastalarda genellikle ilk olarak maske ile Bipap tipi solunum cihazı kullanılır. Çünkü hastalarda solunum kasları zayıfladığında yeterli solunum basıncı sağlanamaz.  Ayrıca Bulber tutulumlu hastalarda  özellikle geceleri spontan solunum (kendiliğinden soluk alıp vermek) yeteneğini zamanla kaybederler. Bipap cihazları böyle durumlarda otomatik olarak devreye girer. Aynı zamanda hastanın solunum refleksine de cevap verirler. Tüm bu özellikleri taşıyan cihazlara Bipap S/T cihazlar denir.
Trakeostomi ameliyatı sonrasında ise çeşitli solunum modlarını destekleyen ev tipi mekanik ventilatör kullanılır.

Bu cihazlar hastaya otomatik olarak solunum yaptırmaktadır.

Solunum cihazı, göğüs hastalıkları uzmanı tarafından yapılan çeşitli solunum ve uyku testi sonucuna göre reçete edilir.  SGK kapsamında ödenmektedir. (Bir kısmı) 

Bulber ALS, spontan solunum ve BIPAP kullanımı

Her sorunun cevabı her hastaya göre değişiyor.

BIPAP (Bilevel Pozitif airway pressure), Türkçesi, iki seviyeli pozitif havayolu basıncı.

Bulbus, Türkçesi soğancık. Beyin ile omurilik arasında bir bölgededir. Yaşamsal bir merkezdir.

Solunum kaslarını, yutma ve konuşma kaslarını kontrol eden bir bölge bulbusta yer alır. Bu bölge bulber ALS türünde erken dönemde tutulur. Bu nedenle Bulber tutulumlu ALS hastalarında solunum, konuşma, yutma güçlüğü benzer zamanlarda ortaya çıkar.

Solunum istemli ve otomatik olarak kontrol edilir. İstemli solunum, örneğin nefesini tutmak, balon şişirmek veya derin nefes almak gibi eylemler için kullanılıyor. Fakat uyku sırasında bu eylemleri biz kontrol edemiyoruz. Otomatik solunum 24 saat sürekli solunumu kontrol ediyor. Kanda co2 yüksekliğine göre ve enerji harcama miktarına göre solunum hızı ve derinliğini kontrol eder. Buna spontan solunum deniyor. Bulbus bölgesinden kontrol edilir.

Eğer spontan solunumu kontrol eden merkez henüz tutulmadıysa ancak diyafram kaslarını kontrol eden bölge tutuldu ise, ortaya çıkan solunum güçlüğü için BIPAP cihazı yeterlidir.

Eğer spontan solunum merkezi tutulduysa özellikle gece uyku sırasında solunum durması (apne) oluşur. Bu durumda uyku sorunu başlar, sık sık uyanma ve nefes darlığı olur. Bu durumda BIPAP cihazı yetersiz kalıyor. BIPAP S/t cihaz bu durumda faydalı olur. (S=Spontan T=Trigger) 

Spontan solunum duraksadığında cihaz bir süre otomatik solunum olup olmadığını bekler. Bir süre sonra tetikleme sistemi devreye girer ve solunum yaptırır. Böylece hasta uyanmadan nefes almaya devam eder. Oksimetre değerleri de düşmez. 

Maske ile Bipap kullanmak

BIPAP, BIPAP S/t, avaps gibi modları olan solunum cihazları maske ile kullanılıyor. Yüz ve burunu kaplayan maskeler veya sadece burun deliğinden hava veren maskeler mevcuttur. Ayrıca bazı hastalarda ağız aparatı ile kullanılabilir.

Uzun süreli maske kullanmanın da zaman içinde yan etkileri olabiliyor. Yüzde, yanak ve burunda bası yarası yapabilir. Konuşması henüz etkilenmemiş hastalarda maske kullanımı ile konuşma kalitesi bozulabilir.

ALS hastaları için önemli olan diğer önemli ihtiyaç da öksürükle solunum yolunda birikmiş balgamı çıkartabilmektir.

Öksürük ve balgam temizliği

Normalde burundan nefes alma sayesinde solunum havası nemlendirilir. Solunum yollarında mevcut olan silia denilen tüyler ve üretilen mukus birlikte solunum yolunu temizler. Solunum cihazı kullanan hastalarda Kuru hava nedeniyle bu temizleme eylemi yeterince yapılamaz. Biriken balgamın belli bir basınçla öksürerek atılması gerekiyor. Oysa diyafram güçsüzlüğü nedeniyle yeterli basınç sağlanamadığı için öksürük yetersiz kalıyor. Boğulma hissi bu nedenle oluşuyor.

Bu durumda Öksürük yardımcısı cihazlar devreye giriyor (Türkiye’de sgk kapsamında değildir)

Ancak öksürük yardımcısı (Cough assist) cihazlar ortalama 6 ay faydalı oluyor.

Daha sonraki dönemde ise hareketsiz kalan balgam ortamında enfeksiyon başlıyor. Pnömoni -zatürre- riski çok yüksek oluyor.

Bulber ALS hastalarında yutma güçlüğü de bu belirtilerle benzer zamanda ortaya çıkıyor.

Yutma güçlüğü 2 sorunu da beraberinde getiriyor.

Beslenme yetersizliği sıvı ve gıda artıklarının soluk borusuna ve oradan akciğere kaçmasına neden oluyor. Normalde yutma sırasında yemek borusu yolunu açan ve soluk borusunu kapatan bir kapakçık vardır. Buna epiglottis denir. Bu kapakçığı kontrol eden kaslar da bulbus bölgesinden yönetilir.

ALS hastalarında yutma güçlüğü, özellikle su kıvamındaki akışkan sıvıları içerken belirti vermeye başlar. Bunun nedeni, Epiglottis kapakçığının sızdırması ve sıvının yemek borusu yerine soluk borusuna sızmasıdır. Bu nedenle başlangıç döneminde daha kıvamlı içecekler daha kolay yutulur. Sıvı koyulaştırıcı Liquid thickener gibi ürünler bu durumdaki yutma güçlüğünde bir süre çözüm olabilir.

Ancak ALS hastalığı ilerleyici bir hastalıktır.

Yukarıda anlatılan sorunlar ve çözümleri, ortalama 1 yıl kadar çözüm sunar.

Öksürükle çıkarılamayan balgam sorunumuza, kalıcı çözüm, trakea aspirasyonudur. Bunun için bugüne kadar bulunmuş en etkili yöntem trakeostomi ameliyatıdır.

Aynı şekilde, yutma güçlüğü başladığında koyu kıvamlı gıdalar, burundan mideye beslenme Sondası (Nazogastrik sonda) gibi geçici ve birkaç aylık çözümler olsa da bilinen en etkili çözüm PEG (Perkütan endoskopik gastrostomi) yöntemidir.

Avrupa, İngiltere, Amerika ve tıbbi etik konuların yasal düzenlemelerle hukuki yaptırımlara dönüştürüldüğü ülkelerde, Non-invaziv Solunum (maske ile solunum) desteği, yaşam kalitesini bir süre daha yükseltmek için ortaya konulmuş bir seçenektir.

Non-invaziv solunum, ALS hastalığında sürdürülebilir bir çözüm sunmuyor.

Ülkemizde etik konuların henüz hukuki bağlayıcılığı yoktur. Bu nedenle Non-invaziv solunum desteğini durdurma hakkı yoktur. Sonuçta her durumda doktor, hastayı hayatta tutmak için elinde bulunan tüm tıbbi girişimleri yapmak zorundadır.

Peg ve trakeostomi ameliyatının ne zaman uygulanacağına dair algoritmalar, uzman tarafından değerlendirilir. Bu algoritmalar zaman içinde pratik parametreler olarak güncellenmektedir.

Sağlıklı olmaktan daha önemlisi, yaşam kalitesidir.

Palyatif bakım uzmanlarının dediği gibi:

"Yaşama yıllar katmak değil, yıllara yaşam katmak"

Alper Kaya

10.05.2022

Trakeostomi ameliyatı hazırlık

Trakeostomi kanülü: 
Ameliyat sırasında yerleştirilen kanül ölçülerine doktor karar verir.
İlk yerleştirilen kanül genellikle 1 ay sonra değişecektir.
İlk yerleştirilen kanülün marka, model ve ölçülerini bilmek iyi olur. Sonraki kanül için muadili bulmak kolay olur.
Solunum cihazı: 
Sgk deposunda cihaz bakımı, temizliği yapılmıyor!  Size verilecek cihazın teknik servisi ile konuşun.
Cihaz bataryası ortalama 2-3 saat gidiyor. İkinci el cihazların batarya süresini öğrenin.
Eğer hasta cihaza uyum sağlamazsa başka cihaz sgk dan deneme hakkınız var. Dr rapor yazıyor.
Sgk da cihaz yoksa "mevcut değildir"  raporu yazar. Dışarıdan dilediğiniz solunum cihazı alabilirsiniz. 9720 tl sgk karşılıyor.
En iyi  cihaz olsa da baen hasta uyum sağlayamaz normaldir.
Dünyada ünlü, Türkiye’de ciddi teknik servis ağı olan cihaz markaları
Weinman
Covidien
Resmed
Philips respironics
Hoffrichter

Solunum cihazı ile uçak yolculuğu

Solunum cihazı ile  defalarca yurtiçi - yurtdışı uçak yolculuğu yaptım. Yolculuktan 10 gün önce Doktor raporu  alın.  Taşınabilir solunum cihazı ile uçak yolculuğu yapabilir yazdırın. bilet alırken Taşınabilir (Portable) solunum cihazı ile yolculuk yapacağınızı bildirin. Solunum cihazının markası ve modelini de belgesiyle bildirin. Oksijen tüpü istemediğinizi, kendi cihazınızla yolculuk yapacağınızı bildirin.
Akü, güç kaynağı gerekiyor ise görevliye kuru akü (dry battery veya non-spillable battery) olduğunu söyleyin.

Thy ile anlaşamazsanız Sunexpress daha tecrübeli.

Sunexpress Havayolları 

Aşağıda belirttiğimiz tıbbi ekipmanlar kısıtlamalar kapsamında değildir ancak bu ekipmanları kullanmanız söz konusu ise mutlaka uçuşlarınız öncesi bize ekipmanınız/cihazınız hakkında yukarıda belirtilen koşulları göz önüne alarak bildirim yapınız:
Tıbbi ventilasyon aleti (hava temizleme aygıtı),
Respiratör (solunum aygıtı),
POC (Portable Oxygen Contentrator – taşınabilir oksijen konsantratörü),
Oksijen tüpü (en fazla 5 kg ve toplamda 3 adet)
Kuru buz (Dry ice – katı karbondioksit) (kişi başı en fazla 2,5 kg) (Tıbbi malzemelerin soğuk tutulması amacı ile kullanılmaktadır.)
Sıvı nitrojen ile soğutulan özel taşıma kapları (Tıbbi malzemelerin soğuk tutulması amacı ile kullanılmaktadır.)
Batarya ile çalışan taşınabilir medikal cihazlar (aşağıdakiler ve benzerleri)
CPAP (Continuous Positive Airway Pressure: üst solunum yollarını açık tutmaya yarayan cihaz),
AED (Automated External Defibrillators – Otomatik Eksternal Defibrilatör),
Nebulizer (Fısfıs)
Sleep Apnoe Device (Uyku Apnesi Cihazı)
Diyaliz makinası
Yardımcı ekipmanlarınızı uçakta taşıyabilmemiz için, ekipmanlarınızın boyutlarının 84 x 120 cm’i geçmemesi gerekmektedir.
https://www.sunexpress.com/tr/bilgi/yolcu-bilgilendirme/engelli-yolcular/


Türk Hava Yolları 

Hasta ve Engelli Yolcu

Yolcularımızın uçuştan 48 saat önce rezervasyon yaptırması gerekmektedir. Aksi takdirde yolcularımıza imkânlar dâhilinde hizmet sunulabilmekte ve uzun bekleme süreleri oluşabilmektedir.
Hasta Yolcularımız:
Hasta yolcularımız ancak "uçakla seyahatinde herhangi bir sakınca yoktur” ibaresinin yer aldığı bir doktor raporları varsa uçuşa kabul edilirler. Yolcularımızın kendi doktorlarından veya havalimanı doktorundan alabileceği bu raporun tarihi 10 günden eski olamaz. Raporun dili ise İngilizce veya Türkçe olmalıdır.

Uçakta bakıma muhtaç durumdaki hasta yolcularımız ancak refakatçileri ile birlikte uçabilirler.

Hareket Kabiliyeti Kısıtlı Yolcularımız:
İhtiyaçlarını kendi başına gideremeyen ve gerekli durumlarda uçaktan tahliyesini yine kendi başına yapamayacak haldeki yolcularımız refakatçileriyle birlikte seyahat etmelidirler.
Sedye taleplerini uçağın kalkış saatinden 48 saat öncesine kadar yapmanız gerekmektedir. 48 saatten az bir süre kalmış uçuşlar için lütfen rezervasyon ünitelerimizle irtibata geçiniz.
İstanbul Atatürk Havalimanı’nda engelli yolcularımız için ayrı bir check-in bankosu bulunmaktadır. Diğer havalimanlarında ise bu yolcularımıza öncelik tanınmaktadır.
Not: Kabin ekibimiz uçuş sırasında solunum cihazları, yemek, ilaç takibi ve tuvalet ihtiyaçları konusunda maalesef size yardımcı olamazlar. Kabin ekibimiz ancak tuvalet ihtiyacı için kapıya gidiş ve gelişlerinizde size yardımcı olabilirler.

Solunum cihazları

Kendi solunum cihazınız, POC  (Portable Oksijen konsantratörü) ya da CPAP cihazlarıyla seyahat edecekseniz bu cihazların FAA (Federal Havacılık Kurulu) onaylı olması gerekir. Solunum cihazınızı uçağın kalkış ve iniş aşamaları haricinde ihtiyaç duyduğunuz tüm durumlarda kullanabilirsiniz.

Uçuşlara Kimler Kabul Edilmez?
Uçuş sırasında elektrikli veya hava basınçlı aletleri kullanma zorunluluğu olan yolcular (Türk Hava Yolları tarafından temin edilen oksijen tüpü ve taşınabilir solunum cihazları hariç),
Uçak kapısı henüz kapanmamışken astım krizi geçiren yolcular,
İlk 48 saatinin içindeki yeni doğmuş bebekler,
Bulaşıcı hastalığa sahip yolcular.
https://www.turkishairlines.com/tr-tr/bilgi-edin/hasta-ve-engelli-yolcular/index.html

SUT 2016 solunum cihazı, Ventilatör, oksimetre, tüketim malzemeleri

Solunum cihazı ve tüketim malzemeleri (SUT)
(1) İnvaziv mekanik ventilasyon cihazının uygulama endikasyonları;
a) Akut solunum yetmezliği sonrasında yoğun bakımdan çıkışına engel kalmayacak şekilde diğer sistem hastalıkları tedavi edildiği ve kronik tedavi uygulamaları düzenlendiği halde invaziv solunum desteğinden ayrılamayan veya ayrılma olasılığı olmayan trakeotomili hastalarda,
b) Kronik ve/veya ilerleyici solunum yetmezliği veya başka kronik organ disfonksiyonlarına sekonder solunum yetmezliği nedeni ile non-invaziv mekanik ventilasyon uygulamasının yetersiz kaldığı, yapılamadığı veya yapılmasının kontrendike olduğu ve sürekli olarak invaziv solunum desteği ihtiyacı olan hastalarda,
kullanılması halinde ev tipi mekanik ventilatör cihazı bedeli Kurumca karşılanır.
(2) Cihazın temini için hastayı takip eden uzman hekimin ve yoğun bakım sorumlusu uzman hekimin (İç Hastalıkları, Göğüs Hastalıkları, Anestezi ve Reanimasyon, Nöroloji, hastanın çocuk olması halinde ise Çocuk Hastalıkları, Çocuk Göğüs Hastalıkları, Çocuk Yoğun Bakım uzmanları) yer aldığı, 2 nci ve 3 üncü basamak yoğun bakım ünitesi bulunan sağlık kuruluşlarınca ayrıntılı olarak düzenlenecek sağlık kurulu raporuna istinaden bedelleri Kurumca karşılanır.
(3) Raporda hastanın gereksinimine göre cihazın teknik özelliklerinin belirtilmesi gerekir. Bu teknik özellikler hastanın solunumsal stabilitesini sağlayan MV parametrelerini (Mod, Vt, frekans, tetikleme hassasiyeti, Pins, Psup, PEEP, FiO2,İnspiratuar akış hızı veya I:E oranı) kapsamalıdır.
(4) İnvaziv mekanik ventilasyon cihazının yenilenme süresi 5 yıldır. Bu süreden önce yenilenen cihazların bedelleri Kurumca karşılanmaz.
(5) Aşağıda belirtilen invaziv mekanik ventilasyon cihazı ile birlikte kullanılması ve belli süreden önce değişmesi gereken aksesuarlar ve yardımcı sarf malzemelerinin bedelleri Kurumca karşılanır;
a) Solunum devreleri (ayda 2 adet)
b) Bağlantı üniteleri (ayda 1 adet)
c) Trakeotomi kanülü (ayda 2 adet)
ç) Isı nem tutucu filtre (haftada 2 adet)
d) Aspirasyon sondası (günde 4 adet)
Ancak, ev tipi mekanik ventilatörler ile birlikte kullanılan aspirasyon sondasının günde 4 adedi aşan kullanımları, düzenlenen sağlık kurulu raporunda belirtilmesi ve Kurumun inceleme birimleri tarafından uygun görülmesi şartıyla Kurumca bedeli karşılanır.
(6) İnvaziv mekanik ventilasyon cihazı için düzenlenen sağlık kurulu raporunda belirtilmesi koşulu ile oksijen konsantratörü, oksijen tüpü, ev tipi aspirasyon cihazı, nebulizatör, nemlendirici, ambu seti bedelleri Kurumca karşılanır.
(7) İnvaziv mekanik ventilasyon cihazlarının kullanımı ve bakımı konusunda verilecek eğitim, hasta için izleme programı oluşturulması, hastayı taburcu eden ve raporlarını düzenleyen hekimin ve hastanenin sorumluluğundadır.
(Ek:RG- 12/11/2013-28819/18 md. Yürürlük: 12/11/2013)
(8) İnvaziv mekanik ventilasyon cihazı için düzenlenen sağlık kurulu raporunda ve reçetelerinde belirtilmesi koşulu ile kesintisiz güç kaynağı bedelleri Kurumca karşılanır. Kesintisiz güç kaynağı, SUT’un Kurumca iade alınan tıbbi malzemeler kapsamında değerlendirilecektir.
DO1014 BPAP S/T 10 yıl 4.800,00
DO1015 BPAP S/T AVAPS 10 yıl 4.800,00
DO1016 ADAPTİF BASINÇ DESTEKLİ SERVO VENTİLASYON (ASV) CİHAZI 10 yıl 7.500,00
EV TİPİ MEKANİK VENTİLATÖR (EN AZ BASINÇ DESTEKLİ VENTİLASYON (PSV) İLE BİRLİKTE VOLÜM VE/VEYA BASINÇ KONTROLLÜ VENTİLASYON (VCV, PCV) SAĞLAYAN VENTİLATÖRLER) 5 yıl 9.000,00

Akülü sandalye ve solunum cihazı ile dışarıda olmak

Yürüyebilen birisi için günün birinde yürüyemez duruma gelmek herkesin korkulu rüyasıdır. Tekerlekli sandalyeye oturmayı aklımızdan bile geçirmeye çekiniriz. Oysa hayat sürprizlerle dolu. İyisiyle kötüsüyle her an herşey olabilir...
***
Kendi adıma konuşacak olursam yürümem bozulduğunda baston kullanmaya başladım. Fakat ellerim de güçsüzleşiyordu. Bastonu kullanamaz oldum. İnat ediyordum, sonuçta düşmeler başladı. Akülü sandalyeye oturdugum zamanlarda duygusal açıdan bitmiş gibi hissediyordum. Oysa yeniden hareketlenmek beni mutlu etmeye başlamıştı. İlk akülü sandalyem Meyra katlanır tip sandalyeydi. Arabanın bagajında taşınabiliyordu.  2,5 beygir gücü kumandanın kolundaydı artık... Hatta olayı abartıp beton koridorlarda spin çalışıyordum. Milenyum kutlamasında yılbaşında Efes 'te konsere bile gitmiştim.  Hey gidi günler!

Bütün bunlar olurken henüz kendim nefes alabiliyordum.

Sonra giderek gece uyku sorunu, gündüzleri uyuklama, sinirlilik, dalgınlık ve konuşurken çabuk yorulma gibi belirtiler ortaya çıktı, iştahsızlık, zayıflama ve Pnömoni -zatüre- ile yoğun bakım günleri. Trakeostomi ve ev tipi solunum cihazı ile makineler dünyasında yaşam başladı.
Evden çıkmak şöyle dursun yataktan bile çıkamıyordum. Beni yatakta oturtmaya çalışıyorlardı fakat şiddetli baş dönmesi oluyordu. Uzun süre yoğun bakım ve nöroloji servisinde yatmıştım, iç kulağım bu pozisyona alışmıştı. Zaman içinde yatakta oturmaya (destekli) alıştım.
İlk zamanlarda kabus gibi gelen akülü sandalyemde olmayı özlemiştim. Peki solunum cihazı ile nasıl olacak bu iş? Elektriğe bağlı yaşamak zorundaydım.
Akülü sandalye satan firmalar, solunum cihazı satan firmalar da bunu nasıl çözeceklerini bilmiyorlardı.
Ama bildiğim birşey vardı; diğer ülkelerde ALS hastaları Akülü sandalye ile gezip tozuyorlardı. Hatta uçak yolculuğu yapıyorlardı.
Solunum cihazları 220 v AC ile çalışıyor. Bazıları 12 V otomobil çakmak soketi adaptörü ile çalışıyor. Bazılarının dahili bataryası var ortalama 3-4 saat çalışıyor.
Öte yandan invertör denilen, 12 V DC akımı (bildiğimiz otomobil aküsü) 220 v AC akıma dönüştürüyor.

Bu bilgiler ışığında akülü sandalye ile mobil olabilmek için şu çözümler var

Önemli malzemeler: Ambu, aspirasyon sondası, yedek bakteri filtresi, balon (cuff) enjektörü, steril eldiven,
Aspirasyon: Taşınabilir, tercihan akülü aspirasyon cihazı  (çakmak adaptörü olduğunda 12 V soketi olan aspirasyon makinesi gerekiyor)
Solunum cihazının bataryası varsa sorun yok 3-4 saat idare eder
Bataryası var ama daha uzun süreli dışarıda kalmak istiyorum diyorsanız bu durumda yine 2 yol var
-solunum cihazı 12 V desteği (çakmak adaptörü) var mı? Varsa akülü sandalyenin akü kutup başından bir çakmak soketi taktırmak gerekiyor.Aynı soketten 12 V aspirasyon cihazı da çalışır
-solunum cihazı 12 V desteği (çakmak adaptörü) yoksa yine akülü sandalye akü kutup başından invertör taktırmak gerekiyor. Ancak invertör en az 300 watt olmalı (bunun için akü gücü 35-40 amper olması gerekiyor) Bu devreyi oto elektrikçiler yapabilir. Böylece akülü sandalyede 220 v elektrik alabilirsiniz.
Oksijen konsantratörü bu sistemde çalışmaz.

İyi gezintiler!
Aşağıdaki bağlantılara göz atınız... 
http://turkals.blogspot.com.tr/2011/09/12-v-dc-ile-solunum-cihaz-calstrmak.html
http://turkals.blogspot.com.tr/2014/02/akulu-sandalye-deneyimleri-galip-konak.html

Ventilatör (solunum cihazı) temini

Mekanik Ventilasyon Cihazları Kurumca iade alınan tıbbi malzemelerdendir.

 (2) Kurum tarafından iade alınan cihazların, Kurum sağlık yardımlarından yararlandırılan hastalara verilebilmesi için hastaların sağlık kurulu raporu ile Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine müracaatta bulunmaları gerekmektedir. Sağlık kurulu raporlarında, “iade cihazın temini için Kuruma müracaat edilmesi gerektiği” belirtilecektir. Müracaatı takiben, söz konusu tıbbi cihazların Kurum stoklarından temin edilmesi yoluna gidilecek olup, stoklarda yok ise Kurum stoklarında cihazın olmadığına dair onay alınmak suretiyle hasta tarafından temin edilen cihaz bedelleri SUT’un 3.2.2 maddesi doğrultusunda Kurumca karşılanır. Onay alınmadan hasta tarafından temin edilen cihazların bedelleri Kurumca karşılanmaz.

3.3.6.A-2 - Kronik solunum yetmezliğinde NİMV (Non-invaziv mekanik ventilasyon) cihazları verilme ilkeleri

(1) Kronik solunum yetmezliğinde yalnızca BPAP-S ve BPAP-S/T cihazı bedelleri Kurumca karşılanacak olup, verilmesine yönelik sağlık kurulu raporu göğüs hastalıkları, nöroloji, anestezi ve reanimasyon ile yoğun bakım sorumlu uzman hekimlerinden birinin yer aldığı sağlık kurullarınca düzenlenecektir.

(2) Kronik stabil ya da yavaş ilerleyen solunum yetmezliği (gündüz yada gece karbondioksit retansiyonuna bağlı semptom varlığı, noktürnal hipoventilasyon) varlığında hastanın ilaç ve oksijen tedavisi alıyorken stabil dönemde solunum yetmezliğinin önlenemiyor olması BPAP-S veya BPAP-S/T cihazı verilme endikasyonu olarak kabul edilir.

(3) Sağlık kurulu raporunda hastanın kullanacağı NİMV cihazının türü ve birlikte kullanılacak aksesuarlar (maske, nemlendirici ve ısıtıcılı nemlendirici gibi) yer alacaktır.

(10) NİMV cihazıyla birlikte kullanılması ve belli sürelerde değişmesi gereken maske, başlık, ara hava hortumu, oksijen ara bağlantı hortumu ve bakteri filtresi gibi aksesuarların, sağlık kurulu raporuna istinaden yılda en fazla bir kez reçete edilmesi durumunda bedelleri Kurumca karşılanır. Ancak NİMV cihazlarının maskelerinin gün içinde sürekli kullanımının gerektiği durumlarda, bu durumun NİMV cihazı kullanımına ilişkin çıkarılan sağlık kurulu raporunda belirtilmesi koşuluyla, 6 ayda bir bedelleri Kurumca karşılanır.

(11) Isıtıcılı nemlendiricili üniteleri NİMV cihazlarına dâhildir. Ayrıca ısıtıcılı nemlendiricinin bedeli Kurumca karşılanmaz.

BPAP S/T

(1) Solunumsal uyku hastalıklarında SUT "3.3.6.A-1" maddesinde yer alan genel hükümlere ilaveten; uyku ile ilişkili hipoventilasyon/hipoksemik sendromu (restriktif akciğer hastalığı, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, obesite-hipoventilasyon sendromu, pulmoner parankimal veya vasküler patolojilere bağlı hipoventilasyon/ hipoksemi vb) olan hastalarda, spontan solunumu ve tetikleme gücünün yetersiz olduğunun düzenlenecek sağlık kurulu raporunda belirtilmesi koşuluyla BPAP S/T cihazı bedelleri Kurumca karşılanır.

(2) Kronik solunum yetmezliğinde SUT "3.3.6.A-2" maddesinde yer alan genel hükümlere ve BPAP- S cihazı için tanımlanmış kriterlere ek olarak; inspirasyon basınç yüksekliği (İPAP ≥ 20 cm H2O) veya yoğun bakımda izlendiği dönemlerde apne saptanan hastalarda, bu durumların sağlık kurulu raporunda belirtilmesi ve bunlara ilişkin kanıtlayıcı belgelerin sağlık kurulu raporu ekinde yer alması koşuluyla BPAP-S/T cihazı bedelleri Kurumca karşılanır.

4800 tl.

10 yılda bir ödenir.

BPAP S/T AVAPS

(1) Solunumsal uyku hastalıklarında SUT "3.3.6.A-1" maddesinde yer alan genel hükümlere ilaveten; Polisomnografi eşliğinde yapılan BPAP S/T titrasyonunda yeterli tidal volüm sağlanamadığı veya uykuda solunum bozukluklarının ortadan kaldırılamadığı hastalarda, nöromusküler ve göğüs duvarı bozukluklarına bağlı uyku ile ilişkili hipoventilasyon-hipoksemi olan restriktif akciğer hastalığı olan hastalarda (ALS, obesite- hipoventilasyon sendromu, kifoskolyoz vb.) bu durumun düzenlenecek sağlık kurulu raporunda belirtilmesi koşuluyla BPAP S/T AVAPS cihazı bedelleri Kurumca karşılanır.

4800 tl.

10 yılda bir ödenir.

ADAPTİF BASINÇ DESTEKLİ SERVO VENTİLASYON (ASV) CİHAZI

(1) Solunumsal uyku hastalıklarında SUT "3.3.6.A-1" maddesinde yer alan genel hükümlere ilaveten;

a) İlk gece polisomnografi tetkiki sırasında santral uyku apne sendromu veya Cheyne-Stokes solunumu sendromu tanısı alan hastalarda, titrasyon gecesinde sırasıyla CPAP ve BPAP S/T tedavilerinin uyku ile ilişkili solunum bozukluğunu düzeltmemesi ve ardından polisomnografi eşliğinde başarılı ASV titrasyonu yapılmış olması durumunda, bu durumun düzenlenecek sağlık kurulu raporunda belirtilmesi koşuluyla ASV cihazı bedelleri Kurumca karşılanır.

b) İlk gece polisomnografi tetkiki sırasında, ön planda santral apneleri veya Cheyne-Stokes solunumu olan, ejeksiyon fraksiyonu % 40’dan düşük ve kardiyoloji uzman hekimi tarafından konjestif kalp yetmezliği tanısı almış hastalarda, CPAP, BPAP S/T tedavileri uygulanmaksızın, polisomnografi eşliğinde başarılı ASV titrasyonu yapılmış olması durumunda, bu durumun düzenlenecek sağlık kurulu raporunda belirtilmesi koşuluyla ASV cihazı bedelleri Kurumca karşılanır.

7500 tl.

10 yılda bir ödenir.

EV TİPİ VENTİLATÖR (İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON CİHAZI)

(EV TİPİ MEKANİK VENTİLATÖR (EN AZ BASINÇ DESTEKLİ VENTİLASYON (PSV) İLE BİRLİKTE VOLÜM VE/VEYA BASINÇ KONTROLLÜ VENTİLASYON (VCV, PCV) SAĞLAYAN VENTİLATÖRLER)

 (1) İnvaziv mekanik ventilasyon cihazının uygulama endikasyonları;

a) Akut solunum yetmezliği sonrasında yoğun bakımdan çıkışına engel kalmayacak şekilde diğer sistem hastalıkları tedavi edildiği ve kronik tedavi uygulamaları düzenlendiği halde invaziv solunum desteğinden ayrılamayan veya ayrılma olasılığı olmayan trakeotomili hastalarda,

b) Kronik ve/veya ilerleyici solunum yetmezliği veya başka kronik organ disfonksiyonlarına sekonder solunum yetmezliği nedeni ile non-invaziv mekanik ventilasyon uygulamasının yetersiz kaldığı, yapılamadığı veya yapılmasının kontrendike olduğu ve sürekli olarak invaziv solunum desteği ihtiyacı olan hastalarda,

kullanılması halinde ev tipi mekanik ventilatör cihazı bedeli Kurumca karşılanır.

(2) Cihazın temini için hastayı takip eden uzman hekimin ve yoğun bakım sorumlusu uzman hekimin (İç Hastalıkları, Göğüs Hastalıkları, Anestezi ve Reanimasyon, Nöroloji, hastanın çocuk olması halinde ise Çocuk Hastalıkları, Çocuk Göğüs Hastalıkları, Çocuk Yoğun Bakım uzmanları) yer aldığı, 2 nci ve 3 üncü basamak yoğun bakım ünitesi bulunan sağlık kuruluşlarınca ayrıntılı olarak düzenlenecek sağlık kurulu raporuna istinaden bedelleri Kurumca karşılanır.

(3) Raporda hastanın gereksinimine göre cihazın teknik özelliklerinin belirtilmesi gerekir. Bu teknik özellikler hastanın solunumsal stabilitesini sağlayan MV parametrelerini (Mod, Vt, frekans, tetikleme hassasiyeti, Pins, Psup, PEEP, FiO2,İnspiratuar akış hızı veya I:E oranı) kapsamalıdır.

(4) İnvaziv mekanik ventilasyon cihazının yenilenme süresi 5 yıldır. Bu süreden önce yenilenen cihazların bedelleri Kurumca karşılanmaz.

(5) Aşağıda belirtilen invaziv mekanik ventilasyon cihazı ile birlikte kullanılması ve belli süreden önce değişmesi gereken aksesuarlar ve yardımcı sarf malzemelerinin bedelleri Kurumca karşılanır;

a) Solunum devreleri (ayda 2 adet)

b) Bağlantı üniteleri (ayda 1 adet)

c) Trakeotomi kanülü (ayda 2 adet)

ç) Isı nem tutucu filtre (haftada 2 adet)

d) Aspirasyon sondası (günde 4 adet)

Ancak, ev tipi mekanik ventilatörler ile birlikte kullanılan aspirasyon sondasının günde 4 adedi aşan kullanımları, düzenlenen sağlık kurulu raporunda belirtilmesi ve Kurumun inceleme birimleri tarafından uygun görülmesi şartıyla Kurumca bedeli karşılanır.

(6) İnvaziv mekanik ventilasyon cihazı için düzenlenen sağlık kurulu raporunda belirtilmesi koşulu ile oksijen konsantratörü, oksijen tüpü, ev tipi aspirasyon cihazı, nebulizatör, nemlendirici, ambu seti bedelleri Kurumca karşılanır.

(7) İnvaziv mekanik ventilasyon cihazlarının kullanımı ve bakımı konusunda verilecek eğitim, hasta için izleme programı oluşturulması, hastayı taburcu eden ve raporlarını düzenleyen hekimin ve hastanenin sorumluluğundadır.

9000 tl

5 yılda bir ödenir.

PULSE OKSİMETRE CİHAZI

(1) Pulse oksimetre cihazının bedeli, ev tipi invaziv mekanik ventilasyon cihazı kullanması gereken veya trakeostomili hastalarda kullanılması halinde Kurumca karşılanır.

62,95

1 kez ödenir

EV TİPİ ASPİRATÖR

147 tl

1 kez ödenir

Kaynak

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİ

01.08.2013 REV İŞLENMİŞ GÜNCEL 2013 SUT

EK-3C-3 Listesi

SGK dan cihaz nasıl temin edilir?

SGK'dan cihaz alabilmemiz için ne yapmalıyız?

SGK, CPAP, BiPAP veya aksesuarları temini için sizden Uyku Testi ve CPAP Titrasyon Testlerini istemektedir. Solunum hastaları için SUT(Sağlık Uygulama Tebliği) yayınlanan şartları sağlamaları durumda cihaz temin edebilirler.

SGK ne gibi evraklar istiyor?
Uyku Testi ve CPAP Titrasyon Testi raporunuz, heyet raporu ve reçetesini istemektedir.

SGK cihaz temini için illa Devlet Hastanelerinde mi yatmam gerek gün vermeleri uzun sürüyor?
Hayır illa Devlet Hastanesi olması gerekmiyor, SGK anlaşmalı ve heyet raporu verebilen özel veya üniversite hastanesinin raporları da geçerlidir.
Not: Trakeostomi yapılan ve solunum cihazına ilk kez alışacak ALS hastaları, hastanede bir süre hastanenin solunum cihazına bağlanırlar.  Hasta yakınına eğitim verilir. Genel durumu düzelen hastalar ev tipi solunum cihazına alıştıktan sonra taburcu edilir. Ev tipi solunum cihazına marka/model alışabilmek için farklı firmaların cihazları ile solunum çalışması yapılır. Hastanın rahat ettiği cihazı satan firma temsilcisi ile görüşün.

Cihazı eczanelerde olduğu gibi direk alabiliyor muyuz? 
Cihaz temini için SGK ilk önce kuruma başvurmanızı istemektedir. Eczanelerdeki sistem medikal sektöründe geçerli değildir.

SGK'nda nereye gideceğiz ne yapacaklar?
SGK Merkez Müdürlüklerine bağlı İadeli Cihazlar Servisine gitmeniz gerekmektedir. İadeli Cihazlar Servisi, raporlarınızı ve evraklarını inceler belirtilen cihazı alıp alamayacağınızı onaylarlar. SGK stoklarında mevcut olan cihazları SGK herhangi bir ücret istemeksizin size verir.

Diyelim ki SGK bize cihaz verdi, bu cihaz sıfır cihaz mıdır?
Şuan SGK yeni cihaz alımı yapmadığından size verilen cihaz daha önceden kullanılmış olacaktır. Stoklarında cihaz yoksa size dışarıdan temin edebilirsiniz denir ve "Kurum Stoklarında Yoktur" diye rapor veya reçetenin arkasını onaylar.

Dışarıdan cihazı nasıl temin edeceğim benden fatura veya herhangi bir belge istenmeyecek mi?
"Kurum Stoklarında Yoktur" onayını aldıktan sonra istediğiniz yerden bu cihazı temin edebilirsiniz. Fakat bu firmanın cihazları satmaya yetkili olduğu belirtir belge ve UBB(Ulusal Bilgi Bankası) kaydının olmasına dikkat ediniz.
Kurum cihaz için sizden;
-"Kurum Stoklarında Yoktur" onaylı raporunuzu ve reçetenizi
-Zimmet ve Tahütname
-Garanti Belgesi
-Firma Yetki Belgesi
-Cihazın UBB kaydı
-Cihazın UBB etiketi

Zimmet ve Tahütname neden veriyoruz?
SGK size cihazı dışarıdan alabilmeniz onayını verdikten sonra cihazın belirli bir kısmını(Bunlar SUT(Sağlık Uygulama Tebliği) yayınlanır) karşılar ve bunun karşılığında cihazı size zimmetler ve gerektiği durumlarda cihazı geri iade etmekle yükümlü olursunuz. Açıklamak gerekirse SGK sizden cihazı belirlediği tutarlarda satın alır ve size kullanmak üzere zimmet eder.  SGK ayrıca, cihazınızın kullanıp kullanılmadığını yıllık olarak kontrol edebilir.

Cihaza ödenen tutar nedir?
SGK kurumu SUT’a göre hareket eder ve orada belirtilen tutarlarda ödeme yapar. SGK ödeyeceği tutar alacağınız cihazın tutarına göre değil SUT'de belirtilen tutarda ödeme yapılır. Cpap cihazınızı 900 TL ye almış olsanız bile kurum size 650 + kdv%8 ( 52 ) Tolam 702 TL öder.
Bu tutarlar KDV hariç aşağıdaki gibidir;
DÜZ CPAP : 650 TL
Otomatik CPAP:1300 TL
DÜZ BiPAP S : 2050 TL
OTOMATİK BiPAP ST : 4800 TL

SGK paramızı hemen ödüyor mu?
Hayır. SGK cihazın bedelini 20-45 gün arasında T.C. Kimlik Numaranıza T.C. Ziraat Bankasına yatırır. Ziraat bankasında önceden hesabınız olması gerekmez.

Kaynak: 

Solunum cihazı kalibrasyonu

IPAP :  Inspirium positive airway pressure (nefes alma basıncı)
EPAP: Expirium positive airway pressure (nefes verme basıncı)
BPM: Breath per minute (dakikada solunum sayısı)
TRIGGER TIME: Tetikleme süresi (spontan solunum durduğunda otomatik  tetikleme süresi)


Örnek değer:
IPAP :  16 cm h2O
EPAP: 6 cm h2O 
BPM: 12
TRIGGER TIME:
Toplam solunum süresinin 1/3 inspirium, 2/3 ekspiryum olarak kabul edilir.
Örneğin 12/dak solunum sayısı için;
İnspirium: 1.5 saniye (60/12*1/3)
Ekspiryum: 3.5 saniye
Tetikleme süresi : 5 saniye (spontan solunum durduğunda otomatik  tetikleme süresi)
Solunum cihazı kalibrasyonu mutlaka Göğüs hastalıkları Uzmanı tarafından yapılmalıdır!
Yukarıdaki rakamlar ortalama örnek değerlerdir. 

Bir gece ansızın solunum makinanız durabilir

Hasta yakını Beycan Evren diyor ki:
Bir gece ansızın solunum makinanız durabilir. Durmaz, bişey olmaz demeyin!
-Lütfen panik yapmayınız ,
1) Gece 2 den sabah 5 e kadar ambu yapmak zorunda kalabilirsiniz . Mutlaka trakostomisi olan hastaların evinde olması gereken öncü birşey ambu!
2) Makinanızı temin eden firma yetkililerinin telefon numaraları mutlaka elinizde olsun. Bu konuda ''Sesan Firmasına'' özellikle teşekkür ediyoruz. Gece 4'de yedek makine getirip kurulumu yaptılar.
3) Hastanızla ilgilenen doktorunuzu mutlaka arayınız bu aşamada ''Ayşe Kocaman" Hocamıza çok teşekkür ederiz, öğlen toplantıda  olmasına rağmen telefonunu açıp, makine ile ilgili gerekli ayarları telefondan aktardı ve hastaneye gitmemize şimdilik gerek kalmadı.
4) Sevgili SGK yetkililerine sesleniyorum ''Hastalara verilen 2. el makinelerin solunum cihazı, aspiratör v. b makinelerin kullanım sürelerinin miladı dolmasına çok az kalmışken, hala o makineleri hastalara dağıtan yetkililer , gerekli bakımı yapıldı deyip kullanıma hazır olduğunu söyliyen kişiler, 2010 Ağustos ayında verilen makine 8 ay kullanılabildi ve makine 18.  Mart  gece 02, 00'da  tamamen kullanılamaz hale geldi.
hayat bu kadar basit olmamalı.  Ya o  hastada Ambu yok ise ? Bunu düşünmek bile istemeyeceksiniz. Yedek makine olsa olamazmı diye düşüneceksiniz . Değil yedek makine verdikleri makinelerin bile ne kadar uzun süreli kullanılabileceği belli olmuyor.
Onlar makineleri size verirken çalışır vaziyette veriyorlar, bu durumda en önemli iş sizlere düşüyor sevgili hasta yakınları''Kullandığınız ve sürekli olarak kesintisiz olarak çalışan makinelerin genel bakımını 'rütin' bakımlarını mutlaka yaptırınız.
'Evet son olarak şunu söylemek istiyorum,  hayat bu kadar basit olmamalı , o makineleri almak için milyarların döndüğü bir gerçek, asıl gerçek ise  insan hayatını 150 TL'lik bir ambunun kurtarabileceği asıl gerçek bu !
-Herkez farklı sorunlar yaşıyor, ve bence bu sorunları birbirimize aktarmalıyız ki insanlar bu sorunları yaşamasınlar, basit gibi gözüken şeyler ama aslında çok önemli. !
Kendinize iyi bakın -Sevgilerimle-Beycan Evren.

Ne zaman Ventilator (solunum cihazı) ?

Ventilator (Solunum cihazı)  desteği gerekiyor mu? 

Aşağıdaki şema 2009 ALS Hastasının Bakım Standartları raporundan alınmıştır 

Gece oksimetre ölçümü: Oksijen satürasyonu düşük

    * Gece sık uyanmak

    * Sabah başağrısı

    * Gündüzleri uyuklama

    * Gerçekmiş gibi rüyalar görmek

Solunum desteği gereken hastalarda 2 çeşit solunum desteği verilebilir.

1- Non-invaziv solunum desteği: Bipap tipi solunum cihazı ve maske ile solunum

2- İnvaziv: Trakeostomi ameliyatı ve trakeostomi kanülü yoluyla solunum cihazına bağlı solunum desteği

Yutma güçlüğü olmayan hastalarda ortalama 1 yıl Bipap cihazı ile solunum desteği verilebilir. Hastalık ilerledikçe cihaza bağlı olma süresi artar. Sonunda 7/24 cihaza bağlı duruma gelir. Bu süreçte maske kullanımına bağlı çeşitli sorunlar çıkabilir. 7/24 Bipap S/t bağımlı olanlara trakeostomi önerilir.
Yutma güçlüğü başladıysa Bipap kullanmak çok zahmetli oluyor. Çünkü Bipap kulanan hasta hava yutabiliyor. Bu sorun varsa erkenden trakeostomi önerilir.
Als hastalarında sadece diyafram güçsüzlüğü olmaz. Otomatik solunum (spontan solunum) da bozulur. Bu durumda özellikle uykuda solunum durması (apne) olur. Bu durumdaki hastalarda Bipap cihazı yetersiz kalıyor. Bipap S/t özelliği olan cihazlar öneriliyor. Bazen bipap S/t cihazı da yetersiz kalıyor. Bu durumda ev tipi mekanik ventilatör gerekiyor.

NIV: Noninvasiv solunum (Maske ile Bipap solunum cihazı) 

SNP:  Sniff Nazal basınç

PFT:  pulmonary function tests; 

PCEF:  peak cough expiratory flow; 

MIP :  maximal inspiratory pressure;

FVC :  forced vital capacity (Yatarken veya Ayakta )

IV:  Invaziv solunum (Trakeotomi ile Bipap solunum cihazı)

Solunum Cihazına gerek olup olmadığına karar vermek için Nöroloji Ve/veya Göğüs Hastalıkları Uzmanı sizi uyku Laboratuvarına gönderecektir. Rapor sonucuna göre heyet raporu düzenlenir. Heyet raporlarında Bipap  Cihazı kullanması gereklidir ibaresi olursa cihaz bedeli SGK  tarafından ödenir.
Solunum cihazı SGK deposunda yok ise fatura bedeli SUT listesine göre ödenir.
ALS hastalarında solunum güçlüğü başladığında maske ile Bipap tipi solunum cihazı ortalama 1 yıl solunum desteği verebilir. Daha sonra trakeotomi açılması ve ev tipi mekanik ventilatör kullanılması gerekebilir.

7.3.12.A- 2-4- BPAP S/T cihazı

(1) Uyku ile ilişkili hipoventilasyon/hipoksemik sendromu (restriktif akciğer hastalığı, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, obesite-hipoventilasyon sendromu, pulmoner parankimal veya vasküler patolojilere bağlı hipoventilasyon/ hipoksemi vb) olan hastalarda, spontan solunumu ve tetikleme gücünün yetersiz olduğunun düzenlenecek sağlık kurulu raporunda belirtilmesi koşuluyla BPAP S/T cihazı bedelleri Kurumca karşılanır.

7.3.12.A-3-2- BPAP S/T cihazı

(1) BPAP- S cihazı için tanımlanmış kriterlere ek olarak inspirasyon basınç yüksekliği (İPAP ≥ 20 cm H2O) veya yoğun bakımda izlendiği dönemlerde apne saptanan hastalarda, bu durumların sağlık kurulu raporunda belirtilmesi ve bunlara ilişkin kanıtlayıcı belgelerin sağlık kurulu raporu ekinde yer alması koşuluyla BPAP-S/T cihazı bedelleri Kurumca ödenir.

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİ  Fiyatları her yıl güncellenir. 

ALS HASTALARININ IHTIYACI OLAN TIBBI CIHAZ VE MALZEMELER NELERDIR?

ALS hastalığı ilerleyici türde bir hastalık olduğu için zaman içinde gerek yaşam kalitesi gerekse yaşam desteği açısından çeşitli cihaz, gereç ve tıbbi malzemelere gerek duyulur. Örneğin başlangıçta bir baston veya bileklik, ileri aşamalarda solunum cihazı gibi tıbbi cihazlar gerekir. Aşağıda kabaca bir fikir vermesi açısından liste olarak bulabilirsiniz. Her hastanın gidişatı farklı olduğundan bazen gereksinim sırası değişebilir veya uzun yıllar ihtiyaç olmayabilir.

. Solunum cihazı, (24 saat kesintisiz elektrik, kesintisiz güç kaynağı, özel kablolama, toprak hattı, kısa devre koruma rölesi)
. Motorlu tekerlekli sandalye (senede 2 akü, 6 ayda genel bakım, lastik, minder değişimi)
. Hasta yatağı (Baş ve ayak kısmı ayarlanabilir,)
. Havalı yatak ve motoru
. Aspiratör makinesi, aspiratör kanülleri,
. Trakeostomi, Mide PEG’i, beslenme makinesi, beslenme torbası, beslenme enjektörü,
. Tansiyon aleti, ateş ölçer derece
. Steril eldiven, pansuman malzemeleri
. Hasta bezi ve yatak koruyucu bez
. Banyo ve tuvalet (Tekerlekli sandalye için yeterli alan, mimari tadilat inşaatı, özürlü tuvaleti, tutunma barları, özürlü lavabosu, özürlü bataryası)
. Ventilatör için sık değiştirilen bakteri filtresi,
. Sıcaklığı yeterli, koşullara uygun bir ev
. Tekerlekli sandalye girişine uygun ev ya da apartman girişi, rampa uygulaması
. Tekerlekli sandalye girişine uygun asansör
. Tekerlekli sandalye taşımaya uygun bir otomobil
. 24 saat bakım üstlenecek kişiler

SOLUNUM CİHAZI (VENTİLATÖR) NEDİR?

Kronik solunum yetmezliğinin tedavisinde evde uzun süreli mekanik ventilasyon önemli ve başarılı bir teknik olarak özellikle göğüs duvarı ve nöromüsküler hastalıklarda tüm dünyada giderek daha yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.

Tanımlar:
Ventilatör, respiratör aynı anlamda kullanılmaktadır; Türkçe karşılığı “solutucu” veya “solunum cihazı”dır. ALS hastalarında ventilatör ile hastaya iki şekilde solunum desteği verilir.

Non-invaziv Mekanik Ventilasyon: Solunum borusuna delik açılmadan maske yardımı ile solunum desteği veren sonum cihazı kullanılması
İnvaziv Mekanik Ventilasyon: Trakeostomi denilen solunum borusuna delik açılarak bu deliğe yerleştirilen kanül yardımıyla solunum desteği veren solunum cihazı kullanılması

Ev tipi invaziv mekanik ventilatörün özelliklerinin belirlenmesi ve ventilatör seçimi:
 1. Hastanın solunumsal düzenini sağlayan minimal MV parametreleri (MV modu, tidal volüm, solunum dakika sayısı, tetikleme hassasiyeti, inspirasyon basıncı, destek basıncı, PEEP, FiO2 düzeyi, inspiratuar akış hızı veya I:E oranı) belirtilmelidir.
2. Cihazın güç kaynağı (internal ve eksternal pil sistemi ve şarj süreleri) açıklanmalıdır.
3. Cihazda istenen alarm (oksijen kaynağı yetersizliği, elektrik kesilmesi, hastanı cihazdan ayrılması, yüksek basınç, apne… vb) ve uyarı (pil gücü ve şarj bilgisi) sistemleri belirlenmeli, alarm limitleri uygun şekilde ayarlanmalıdır.
4. Cihazla birlikte aşağıdaki gereçler sağlanmalıdır: Yedek ventilatörün sağlanabilir olması. Cihazda tamir gerektirecek arızalarda sorun giderilinceye kadar yedek ventilatörün acil olarak sağlanması için gerekli önlemler alınmalıdır,

Hasta için uygun solunum cihazı  tipi ve parametreleri bu konuda uzmanlaşmış bir nörolog ya da göğüs hastalıkları uzmanı tarafından belirlendikten sonra hastaya sağlanan ev tipi ventilatör hastane ve hatta mümkünse yoğun bakım ünitesi koşullarında en az 48 saat süreyle uygulanmalıdır. Bu süre hem hastanın yeni cihaza uyum sağlaması, hem de cihazın hasta için uygunluğunun test edilmesi için gereklidir. Belirlenen parametreler uygulansa bile bazen farklı ventilatöre geçişte hastanın klinik tablosu bozulabilmektedir. İstenen sonucun sağlanması için bazen birçok ventilatörün denenmesine gereksinim duyulmaktadır

Evde solunumsal destek tedavisini planlama ekibi:
Ekibi aşağıdaki kişiler oluşturur:
1. Hasta ve ailesi: Grubun en önemli üyeleridir. Özellikle eve gönderilme durumunda bakımla ilgili her kararı hastanın kendisi, eğer bu imkânsızsa ailesi ile birlikte alınmalı ve onlar yönetici durumda olmalıdır.
2. Hekim: Hastanın genel durumunu, solunumsal rezervini ve psikolojik durumunu iyi bilmeli ve hastanın güvenini kazanmış olmalıdır. Hasta ve ailesi tarafından kolaylıkla ulaşılabilmelidir.
3. Hastayı yakından takip eden hemşire: Ekip içinde hekimin en önemli yardımcısıdır. Cihazların kullanımı, ayarlanması, uygulanması ve bakımı konusunda deneyimli, hasta ve ailesine eğitim verebilecek özellikte olmalıdır. Güler yüzlü olmalı ve hastaya güven vermelidir.
Solunum cihazları hakkında genel bilgiler:

Bipap ve cpap her ikisi de solunumun problemi olan hastalarda kullanılan yardımcı solunum cihazlarıdır.

CPAP  (Continuous Positive Airway Pressure)
BIPAP (bilevel positive airway pressure)

Her iki cihaz da mekanik ventilasyon (dışarıdan solunum yardımı)  için kullanılmaktadır. Bu solunum cihazları sadece ALS de değil, daha birçok solunum problemlerinde kullanılır. (Örneğin gece uyku  apnesi (gece uyku sırasında solunum durması) , kronik akciğer hastalıkları gibi)

Amaç, solunum problemi nedeniyle yeterli oksijen alamayan hastalarda mekanik solunum desteği vermektir.
ALS li hastalarda genellikle Bipap tipi solunum cihazı kullanılır. Çünkü hastalar özellikle geceleri spontan solunum (kendiliğinden soluk alıp vermek)  yeteneğini zamanla kaybederler. Bipap cihazları böyle durumlarda otomatik olarak devreye girer. Aynı zamanda hastanın solunum refleksine de cevap verirler. Tüm bu özellikleri taşıyan cihazlara Bipap S/T cihazlar denir.

Bu cihazlar hastaya otomatik olarak solunum yaptırmaktadır.

Mekanik ventilasyon (yapay solunum)  2 yolla uygulanabiliyor:
1- Non-invaziv (maske yoluyla) Dikkat! Yutma problemi başladığında maske ile Bipap dikkatli olmak gerekiyor!
2- İnvaziv (nefes borusuna gırtlak bölgesinden bir tüp takarak) Bu işlem Trakeostomi olarak adlandırılır. Bunun için küçük bir cerrahi işlem yapılır.

Hangi hastada hangi yöntemin uygulanacağına doktor karar verir (nörolog ya da göğüs hastalıkları uzmanı)

ALS li hastalarda genellikle Bipap S/T veya diğer Bilevel Pozitif basınç/volum  sağlayan ventilatörler  veya ev tipi mekanik ventilatör adı verilen değişik solunum modları olan cihazlar kullanılır. Çünkü hastanın rahatlığı için her şey otomatik olarak bu cihazlar ile sağlanır.
Cihazlar, heyet raporu ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenmektedir.
Bu cihazlar SGK’ ya tedavi bittikten sonra iade edilmesi gereken cihazlardır.