Yasal Uyarı

Bu site, ALS hastalığı ile ilgili haber ve bilgilendirme sitesidir. Tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Tıbbi bir durumla ilgili sorularınız için her zaman doktorunuzla görüşün. Dr. Alper Kaya
İletişim etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
İletişim etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

11 Nisan 2026 Cumartesi

Neuralink beyin implantı ile konuşabilen ALS hastası

Neuralink beyin çipini takılan üçüncü kişi olan Brad Smith, NewsNation'a konuk olarak bu çipin hayatını nasıl değiştirdiğini ve ailesinin bir parçası olarak hayatın içinde yer almasını nasıl sağladığını anlatıyor.


Röportaj dökümü: 

Tekrar hoş geldiniz. Brad Smith, henüz 37 yaşındayken ALS teşhisi aldı. Konuşması giderek güçleşti ve sonunda tamamen konuşamaz hale geldi. Ancak yaklaşık bir yıl önce, dünyada Neuralink implantı takılan üçüncü kişi oldu. Peki, bu, onun ve ailesi için ne anlama geliyor? Birlikte bakalım.

Bu videoyu seslendiren, eski kayıtlarımdan yapay zekâ ile klonlanmış kendi sesim. Sesimi kaybetmeden önce, implant beynimin vücut hareketlerini kontrol eden motor korteks bölgesine yerleştirildi. İmplantın kendisi, üst üste dizilmiş 5 adet madeni para büyüklüğünde. Kafatasımda açılan bir deliğe, robot yardımıyla kılcal damarlara zarar vermeden beynimin birkaç milimetre derinliğine yerleştirildi. Bu sayede neredeyse hiç kanama olmadı.

Bu videoyu zihin gücüyle, yani telepatik olarak düzenledi. Yapay zekâdan korkmadığını, çünkü onu özgürlüğünü geri kazanmak için kullandığını söylüyor. Üç çocuk babası olan Smith, artık çocuklarını Mario Kart’ta yenmeye ve şakalar yapmaya geri döndüğünü belirtiyor. Bugün erken saatlerde kendisiyle konuştuğumuzda buna bizzat şahit olduk. Ona implanttan önceki hayatının nasıl olduğunu sordum.

İmplanttan önce, 37 yaşında teşhis edilen ileri derece ALS ile yaşıyordum. Şimdi 45 yaşındayım. Bu hastalık, beynimle kaslarım arasındaki bağlantıyı sağlayan motor nöronları yok ederek beni felç ve tamamen konuşamaz halde bıraktı. Zihnim hala tamamen keskin ve normaldi; her şeyi mükemmel şekilde anlıyordum ama vücudum üzerinde hiçbir kontrolüm yoktu. Bilgisayarı sadece göz takip sistemleriyle kullanabiliyordum. Bu sistem çok yavaş, yorucu ve özellikle parlak ışıkta güvenilmezdi. Yemek yemek, hareket etmek ve nefes desteği gibi her şey için aileme ve bakıcılarıma tamamen bağımlıydım. Seyahat etmek çok zordu; çocuklarımla oynamak veya hızlı bir mesaj yazmak gibi basit şeyleri bile yapamıyordum. Zihnimi youtube izleyerek, küçük şirketler kurarak ve kitap yazarak aktif tutmaya çalıştım ama fiziksel dünyam inanılmaz derecede daralmıştı.

Peki, o zamandan beri hayatınız nasıl değişti?

Bu gelişme hayatımı değiştirdi. İmplant sayesinde artık bilgisayar imlecini doğrudan düşüncelerimle kontrol edip yazı yazabiliyorum. Bu, eskisinden çok daha hızlı ve güvenilir. Birkaç hafta içinde imleç hareketleri stabilleşti ve yazma hızım ciddi oranda arttı. Artık bir macbook üzerinde video ve podcast düzenleyebiliyor, çocuklarımla Mario kart oynayıp onları yenebiliyorum. Uzun yolculuklara çıkıyor, dışarıda havai fişekleri izliyor ve genel olarak çok daha bağımsız ve aktif bir hayat sürüyorum. Yaşam kalitemin büyük bir parçasını geri kazanmış gibi hissediyorum; umudum ve yeniden üretme yeteneğim tavan yaptı.

Peki, bu durum ailenizle olan iletişiminizi nasıl değiştirdi?

Günlük hayatımızı tamamen dönüştürdü. Eskiden çoğunlukla sadece bir gözlemciydim, başkalarına bağımlıydım ve cevap verme hızımın yavaşlığı yüzünden sık sık hayal kırıklığı yaşıyordum. Şimdi ise konuşmalara hızlıca dahil olabiliyorum. Genellikle komik film replikleriyle şakalar yapıyor, çocuklarla gerçek zamanlı oyunlar oynuyor ve projelerine yardım ediyorum. Artık sadece orada değilim, hayatın içindeyim.

Bir videonun tamamını macbook'unuzda sadece zihninizle düzenlediniz. Şu anda ekranda bunu gösteriyoruz. İmleci beyninizle tam olarak nasıl hareket ettiriyorsunuz? Bileğinizi veya elinizi hareket ettirdiğinizi mi hayal ediyorsunuz?

İmleci, dilimi hareket ettirdiğimi hayal ederek yönetiyorum. İmplant, motor korteksimin el bölgesine yerleştirildi ancak ALS el sinyallerimi çoktan zayıflattığı için sistemi dil hareketleriyle eğittik. Bu şimdi tamamen doğal hissettiriyor. İlk alışma sürecinden sonra imleç çok daha pürüzsüz ve hassas hale geldi. Onu şimdiye kadar kullandığım her şeyden daha hızlı ve sezgisel şekilde kontrol edebiliyorum.

Peki, sağ ve sol tıklamayı nasıl yapıyorsunuz?

Çenemi sıktığımı hayal ederek tıklıyorum. Neuralink sistemi, bu özel ve bilinçli düşünceyi "tıklama" komutu olarak algılayacak şekilde eğitildi. Her şey sadece düşünceyle yapılıyor, hiçbir fiziksel hareket gerekmiyor.

Şu an duyduğumuz ses, yapay zekâ ile yeniden oluşturulan asıl sesiniz. Bu nasıl mümkün oldu?

Duyduğunuz ses, elevenlabs ile oluşturulan, ALS öncesi gerçek sesimin bir yapay zekâ klonu. Hastalık çok ilerlemeden önce elimde yeterli kayıt vardı. Böylece sistem benim konuşma kalıplarım, tonlamalarım ve vurgularım üzerine eğitildi. Şimdi sadece söylemek istediğim kelimeleri yazıyorum ve yapay zekâ onları benim sesimle yüksek sesle dile getiriyor. Bu, robotik bir ses yerine yeniden kendim gibi duyulmamı sağlıyor.

 


16 Haziran 2025 Pazartesi

Beyin bilgisayar arayüzü ile ALS hastası konuşma üretebiliyor


ALS nedeniyle konuşma yetisini kaybeden bir hasta, geliştirilen yeni beyin-bilgisayar arayüzü sayesinde beyin aktiviteleri anında sese dönüştürülerek yeniden konuşabildi.

Ameliyat ile beyin korteksine elektrot yerleştirilen ALS hastası Casey Harrell, düşündüğü sözcüğü yazdırmayı  ve önceden klonlama yapılan sesi ile seslendiriyor. 

Beyin-bilgisayar arayüzleri (BCI'lar), nörolojik bir hastalık veya yaralanma nedeniyle konuşma yeteneğini kaybetmiş kişiler için iletişimi yeniden sağlama potansiyeline sahiptir. BCI'lar konuşma girişiminin nöral korelasyonlarını metne çevirmek için kullanılmıştır1,2,3. Bununla birlikte, metin iletişimi, prozodi ve kişinin kendi sesini hemen duyması gibi insan konuşmasının nüanslarını yakalayamamaktadır. Burada, amiyotrofik lateral skleroz ve şiddetli dizartrisi olan bir erkeğin ventral precentral girusuna implante edilen 256 mikroelektrottan gelen nöral aktivitenin kodunu çözerek kapalı döngü ses geri bildirimi ile sesi anında sentezleyen bir beyinden sese nöroprotezi gösteriyoruz. Nöral kod çözücüyü eğitmek için temel gerçek konuşmadan yoksun olma zorluğunun üstesinden geldik ve sesini doğru bir şekilde sentezleyebildik. Fonemik içeriğin yanı sıra, intrakortikal aktiviteden paralinguistik özellikleri de çözebildik ve katılımcının tonlamayı değiştirmek ve kısa melodiler söylemek için BCI ile sentezlenmiş sesini gerçek zamanlı olarak modüle etmesini sağladık. Bu sonuçlar, felçli kişilerin bir BCI aracılığıyla anlaşılır ve etkileyici bir şekilde konuşmalarını sağlamanın uygulanabilirliğini göstermektedir.
Kaynak: 
An instantaneous voice-synthesis neuroprosthesis
https://www.nature.com/articles/s41586-025-09127-3

Braingate projesi 

https://clinicaltrials.gov/study/NCT05724173

Bu yöntem henüz klinik çalışma aşamasında. Videoda gördüğümüz çalışma Braingate projesi. Amerika'da yürütülen bir çalışma.

Basın duyurusu 

https://youtu.be/exLFcFDmRww?si=sWkznV4vO7xf_68N

https://www.youtube.com/watch?v=exLFcFDmRww

https://x.com/i/status/1933182596378452394

Neuralink 

Elon Musk Neuralink projesi ise Şimdilik bilgisayar mouse hareketi yaptırabiliyor.  

İlk Neuralink hastası beyin çipi ile bir yıldır yaşıyor. 

https://www.youtube.com/watch?v=Cf7rbQQBRlI

Dünya çapında hasta başvurusu almaya başladı. 

https://neuralink.com/patient-registry/


11 Aralık 2015 Cuma

İletişim herşeydir!


İletişimin olmadığı yerde yalnızlık var ...
İnternet, sms, Facebook, Twitter, Google+, Whatsapp, e-mail, Skype vs...
Yine de anlaşamıyorsanız "must-f-arslan Abece"sini deneyiniz. Mustafa Arslan
A4 kağıdı yeterli:) 
İletişimsiz kalmayın...


16 Mayıs 2013 Perşembe

ALS hastası için iletişim çözümleri

Aşağıdaki şema, ALS hastalarının fiziksel kayıplarına göre iletişim seçeneklerini gösterior.
Dr Alper Kaya, 2013


9 Şubat 2013 Cumartesi

Nasıl bilgisayar kullanıyorum?

 Başınızı (yukarı-aşağı /sağa-sola) hareket ettirebilirseniz , bilgisayar kullanabilirsiniz.

Smartnav kamera ve OnScreenKeys Keyboard yardımıyla bilgisayarda her işinizi yapabilirsiniziz.

Gerekenler:
1- Smartnav kamera
2- Sanal Klavye Otomatik tıklama programı
Ben, sanal klavye yazılımları içinde bence en başarılı olan OnScreenKeys Keyboard kullanıyorum. Otomatik tıklama yardımı, metin seslendirme desteği vs oldukça iyi bir yazılım.

15 Mart 2011 Salı

Stephen Hawking Nasıl bilgisayar kullanıyor?

50 yıl ALS MNH hastalığı ile yaşayan ve 2018 yılında kaybettiğimiz ünlü İngiliz astrofizikçi Stephen Hawking, (1942-2018) son zamanlarda sadece sağ yanak kaslarından birisi ile bilgisayar kullanıyordu, yazdıklarını seslendiren bir program yardımıyla konferans verebiliyordu.

İletişim sistemi
Hawking'in teknoloji sponsorluğunu, 1997 yılından beri  Intel® yapıyor. Her zaman,  IBM uyumlu bilgisayar kullanıyor.. Akülü sandalyeden güç alabiliyor. 
İletişim yazılımı olarak EZ Keys,  Word plus Inc  Programını kullanıyor. Programın oldukça iyi bir kelime tahmin özelliği var. Gözlüğüne monte edilmiş, yanak kaslarından birisine temas eden infrared  switch ile bilgisayara tek anahtarlı denetim sağlanıyor. (Single switch control) Bu şekilde bir fare tıklaması fonksiyonu yapabiliyor. Aynı zamanda mouse denetimi de yapabiliyor.Yazdıkları,  ayrı bir donanım olan Speech+ kullanarak seslendiriliyor.
Dünyanın her yerinden Internet erişimi için PCMCIA 3G card.  Wireless kart kullanıyor.
Internet üzerinden telefon konuşması (voice ip) için özel bir program kullanıyor, telefonları kendi cevaplıyor, bilgisayar ses çıkışı telefon hattına bağlanıyor. Skype kullanabiliyor.
Yine özel bir yazılım ile Infrared uzaktan kumanda modülü ile çalıştığı binada birçok ışık, kapı, projeksiyon vs kontrol edebiliyor. (Environment control)
Son zamanlarda BCI (beyin-bilgisayar arayüzü) denemesi de oldu. 

Konfigürasyon:
Lenovo Yoga 260 provided by Lenovo and Intel
Intel® Core™ i7-6600U CPU
512GB Solid-State Drive
Windows 10
ACAT interface software provided by Intel

Speech Synthesizers (3 copies):
Manufacturer - Speech Plus (Incorporated 1988, Mountain View, CA)
Model - CallText 5010
Speaker and amplifier provided by Sound Research

Permobil F3 wheelchair provided by Permobil

Kaynak

4 Eylül 2010 Cumartesi

ALS HASTASI VE İLETIŞIM

ALS hastalarında ilerleyici kas güçsüzlüğü, iletişim sorunlarına yol açabilir. Bazı hastalarda yazı yazma, bilgisayar kullanma giderek zorlaşır. Bulber belirtilerle başlayan ALS hastalığında ise öncelikle konuşma bozukluğu ortaya çıkar. ALS, omurilik felci, kas hastalıkları gibi hareket sistemi etkilenmiş hastalarının konuşma ve yazma problemi ortaya çıkar.  ALS hastalarında göz hareketleri, genellikle sağlam kalır.  Hastalarla karşılıklı anlaşabilmek için  kullanılan yöntemlerden en ucuz ve pratik olanı bir harf tablosu kullanmaktır.  Örneğin alfabe harfleri basit bir A4 kağıdına 5*6 sıralı yazılabilir.   Örnek olarak aşağıdaki tabloyu kullanabiliriz.
A B C Ç D E
F G Ğ H I İ
J K L M N O
Ö P R S Ş T
U Ü V Y Z


Bazı hasta yakınları bu tabloyu şeffaf bir pleksiglas üzerine yaptırıyor. Böylece hasta ile araya bu tabloyu tutarak hastanın gözünün nereye, hangi harfe baktığı anlaşılabiliyor. Tabii ki zaman içinde deneyim kazandıkça daha hızlı iletişim sağlanabilmektedir. Tablonun boyutları ortalama 30*30 olabilir. Göz hareketleri hiç etkilenmedi ise veya karşıdan parmak ile harfler gösterilecekse 40*40 vs olabilir.




Laser işaretleyicileri 


Ucuz çözümlerden birisidir. Piyasada satılan laser anahtarlıklar kullanılır. Hastanın kullanabileceği bir vücut kısmına yerleştirilir.  Baş, el, parmak, ayak vs...
Dikkat: Beş miliwatttan daha az çıkış gücüne sahip bir lazer birisinin gözüne yönlendirilirse, bu kişi göz yaralanmasına maruz kalmadan göz açıp kapayabilir. Bununla birlikte, gözün doğal koruyucu mekanizmaları - göz kırpma refleksi gibi - beş miliwatttan daha büyük çıkış gücüne sahip lazerlere karşı etkili değildir ve anlık maruz kalmadan sonra bile ciddi retina hasarı meydana gelebilir.

İşte FDA'nın önerileri:

Lazer işaretleyiciyi asla kimseye doğrultmayın veya gözüne tutmayın.
Çocuklarınız için lazer pointer almayın.
Bir lazer pointer satın almadan önce, etiketinde aşağıdaki bilgilerin bulunduğundan emin olun:
Bölüm 21 CFR'ye (Federal Düzenlemeler Kodu) uygun olduğunu gösteren bir beyan;
üretici veya distribütörün adı ve üretim tarihi;
lazer radyasyonuna maruz kalmamak için bir uyarı; ve
Sınıf I ile IIIa arasında değişen sınıf tanımı. Sınıf IIIb ve IV ürünleri yalnızca uygun eğitimi almış kişiler tarafından ve bu yüksek güçlü ürünlere meşru bir ihtiyaç duyulan uygulamalarda kullanılmalıdır.

Bilgisayar kullanmaya yönelik çözümler

ALS veya bazı başka nörolojik hastalıklarda ellerin, el bileği ve parmakların güçsüzleştiği durumlarda bilgisayar kullanmak da zorlaşıyor.  Bilgisayar demek bir anlamda iletişim ve özgürlük demek.

Özellikle tetraplejik (boyundan aşağısı felçli) hastalarda ve birçok kas hastalığı türlerinde ellerini kısıtlı kullanan hastalar için "Ekran Klavyesi" iletişim için en faydalı çözümdür. 

Bilgisayar kullanırken veya yazı yazarken normal klavyeyi kullanamayanlar için ekran klavyesi oldukça kullanışlıdır. Windows ile hazır olarak gelen basit bir "Ekran Klavyesi" mevcuttur. Sadece bir fare tıklaması ile kullanılabilir. Ancak bundan daha fazlası da mevcut.

Sadece göz hareketleri sağlam olan hastalarda eyetracker gibi göz takip edici sistemler mevcuttur.

Konuşma yeteneğini kaybeden hastalar için tüm yukarıdaki çözümlere ek olarak bilgisayarda yazılı metinleri seslendiren konuşma sentezleyici (text-to-speech) yazılımları da mevcuttur.

Kelime tamamlama özelliği olan -cep telefonu t9 gibi- bir programları daha hızlı yazabilmek için oldukça yararlı.

Bir Amerikan yazılım firması olan 
www.polital.com ücretsiz bir ekran klavyesi üretmiş. Ancak Türkçe menüleri ve Türkçe kelime listesi mevcut değildi. Beraber bir çalışma ile programı türkçeleştirdik.

Click-N-Type EKRAN KLAVYESİ 

Önce CNT kurulum dosyasını 
http://cnt.lakefolks.com/CNTzip.exe  indirip kurun, daha sonra Türkçe Dil Paketi eklentisini  http://cnt.lakefolks.com/Turkish-Files.exe  indirin ve kurulumu tamamlayın. 

Head-mouse Nedir? 

Ellerimi kullanamıyorum  fakat baş hareketleri ile mouse kontrolu yapmak istiyorum diyorsanız sadece bir webcam yardımı ile bilgisayar kullanabilirsiniz. Aşağıdaki programı indirin. 

Camera mouse denilen sistem için sadece webcam yeterli

Ücretsiz başka bir sanal klavye programı : 

Smartnav
Baş hareketleri sağlam olan hastalarda kullanılıyor. 
Head-mouse donanımları arasında en kullanışlı ürünlerden biri de Smartnav sistemdir. Paket içinde Infrared kamera, yazılım bulunmaktadır. Fiyatı 399-499 $ civarındadır. 
Not: 2021 yılından sonra üretilmiyor. 

http://www.naturalpoint.com

OnScreenKeys 

Bu blog ve daha yüzlerce sayfayı yazmak için OnScreenKeys Keyboard  sanal klavye programı kullanıyorum. Dostum Tom Weber teşekkürler. 


Daha fazla bilgi için turkals@gmail.com adresime yazabilirsiniz.

HAYDi:Switch EyeTouch

SADECE GÖZ KIRPARAK BİLGİSAYAR KULLANIN…
http://www.ms.com.tr/?page_id=521&lang=tr

GÖZ TAKİP SİSTEMLERİ (SGK tarafından karşılanmayan cihazlar)

Göz takibi nedir?
En basit ifadeyle, göz takibi, göz hareketlerinin ölçülmesi anlamına gelir. Daha bilimsel olarak göz izleme, görme dikkatini değerlendirmek için kornea ve göz bebeği yansımalarının optik izlenmesine dayanan 2D ekran veya 3D ortamlardaki göz pozisyonunun (bakış açısı) ve hareketin kayıt edilmesini demektir.

SMARTTEKAS

https://www.smarttekas.com.tr/eyenavigator-goz-takip-sistemi/

Bilgisayar, monitör tutucu, yazılım, göz izleyici, Türkçe metin okuyucu 

Ortalama 42.000 TL (yerli yazılım)

TOBII DYNAVOX

http://broca.com.tr/

Tobii göz izleyici, yazılım, metin okuyucu (bilgisayar ve monitör tutucu hariç)

Ortalama 2300 €,

Tobii Dynavox I serisi : Satıcıdan bilgi isteyi.

KENDİN YAP

i5 işlemci Windows 10 /64 bit işletim sistemi varsa göz izleyici yeterli oluyor

Tobii 4c, Tobii eyex, Tobii 5 göz izleyici (Yurtdışından getiriliyor) fiyat aşağıdaki bağlantıda

https://gaming.tobii.com/

Yazılım ücretsiz (Windows 10 64 bit işletim sistemi içinde geliyor)

Bilgisayardan anlayan birisi kurabilir.

https://gozlerinleanlat.wordpress.com

Optikey Ücretsiz iletişim yazılımı

Göz takip uyumlu (göz takip, kafa takip, mouse ile kullanabilirsiniz)

http://www.optikey.org/

KAFA TAKİP (Head-tracking)

 Webcam uyumlu yazılımlar

https://eviacam.crea-si.com/

Eviacam Android 

https://www.youtube.com/watch?v=ED4EgNoB8hs

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.crea_si.eva_facial_mouse

SMARTNAV head-tracking

https://www.naturalpoint.com/smartnav/

https://www.smarttekas.com.tr/

https://youtu.be/9GimfWofPTY

GLASSOUSE (head-tracking)

https://glassouse.com/

GÖZ KIRPMA HAREKETİ İLE ÇALIŞAN ANDROID UYGULAMA 

Toprak Mekatronik

https://www.toprakmekatronik.com

Yardımcı Teknoloji ile ilgili her türlü soru, katkı, öneri için 
turkals@gmail.com  adresime yazabilirsiniz.

Kolay gelsin 
Alper Kaya