Yasal Uyarı

Bu site, ALS hastalığı ile ilgili haber ve bilgilendirme sitesidir. Tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Tıbbi bir durumla ilgili sorularınız için her zaman doktorunuzla görüşün. Dr. Alper Kaya
Elektroterapi etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Elektroterapi etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

12 Aralık 2023 Salı

ALS Hastalığında Egzersiz Kas Gücünü Artırabilir mi?

ALS hastalığında egzersiz yapmak veya günlük yaşamda aktif kalmak? Kas atrofisi ve ALS'deki güç kaybı, motor nöronlarının kaybına bağlıdır.

ALS hastalığında egzersiz, kaslarda  kaybedilen kuvveti geri getiremez. Bir egzersiz programı kas gücünde küçük bir artış sağlayabilir. Ancak zayıflamış kasları kullanarak günlük aktiviteler yapmak, normal kaslar ile yapmaktan çok daha fazla bir efor gerektirir.

Bir egzersiz programı başlatılırsa, kas tonu veya kuvvetindeki küçük artışlar da ancak program devam ettiği sürece olur. Bir kez başladıktan sonra programa devam etmek önemlidir.

Egzersizin başka faydalı yönleri de vardır. Kendi içine odaklanmak, belki de endişeler veya problemler üzerinde kafa yormak ve duyguları rahatlatmak için yapıcı bir yol olabilir.

Egzersiz Yapmazsam Gücünü Daha Hızlı Kaybeder miyim?

Başka bir deyişle, ALS de “kullan veya kaybet” durumu geçerli mi?

Bazı hastalar, yürüme kabiliyetini kaybetme korkusu ile riskleri göze alarak yürüyüş yapmak isterler. Hatta sık sık düşmeler olsa da yürümeye devam eder.  Aslında, yürüteç, baston veya tekerlekli sandalye kullanırlarsa düşmeden ve daha güvenli biçimde doğada daha fazla zaman geçirebilirler. 

Bir hastanın zayıf bir kas grubunu kullanmaya devam edip etmemesi, ALS'deki  kas güçsüzlüğünün ilerlemesini etkilemeyecektir. Ciddi bir yaralanmayla sonuçlanacak bir düşmenin hem fiziksel hem de psikolojik travma oluşturduğu bilinmektedir. Bu nedenle hastanın bir yürüteç veya tekerlekli sandalye kullanması daha mantıklı olacaktır.

Egzersiz Zararlı Olabilir mi?

Zorlu egzersiz, kas gücünü gözle görülür derecede arttırmayacak olsa da, egzersizin güç kaybını artırdığına dair kanıt yoktur. Egzersizin birkaç gün boyunca kasları ağrıtması, enerji tüketimini arttırması, yorgunluk halinde, egzersiz miktarının azaltılması akıllıca olacaktır.

Fonksiyonel elektrik stimulasyon (FES)

Kasları dışarıdan elektrikle uyarma işlemi Fonksiyonel elektrik stimulasyon (FES) olarak biliniyor. Bu uygulama çeşitli hastalıklarda oldukça yaygın kullanılıyor. Çeşitli elektriksel uyarı modları var. Genellikle cilt yüzeyine iletken bir madde ile uygulanıyor. Ancak motor nöron hastalığı diğer nörolojik hastalıklara kıyaslandığında çok farklı özellikleri var. Temel sorun Motor nöronlarda gibi görünse de elektriksel uyarıları kas liflerine taşıyan sinirlerin kas lifleri ile bağlantı yaptığı bölgelerde de elektriksel iletim kopukluğu olduğu biliniyor. Bu nedenle cilt yoluyla verilen elektriksel uyarı kaslara iletilemiyor.

ALS de elektriksel uyarı tedavisi önerilmiyor!

30 Temmuz 2017 Pazar

ALS hastalığında elektrik uyarısı tedavisi (Functional electric stimulation)

Temel prensiplerden yola çıkarak kasların elektrik uyarısı ile çalıştığını söyleyebiliriz. Beyinden gelen elektriksel uyarının olmadığı durumlarda dışarıdan elektrik vererek kasları çalıştırabilir miyiz? En azından koruyabilir miyiz?

Bu konuyu araştırdım. Bildiğim kadarıyla;
Kasları dışarıdan elektrikle uyarma işlemi Fonksiyonel elektrik stimulasyon (FES) olarak biliniyor. Bu uygulama çeşitli hastalıklarda oldukça yaygın kullanılıyor. Çeşitli elektriksel uyarı modları var. Genellikle cilt yüzeyine iletken bir madde ile uygulanıyor. Ancak motor nöron hastalığı diğer nörolojik hastalıklara kıyaslandığında çok farklı özellikleri var. Temel sorun Motor nöronlarda gibi görünse de elektriksel uyarıları kas liflerine taşıyan sinirlerin kas lifleri ile bağlantı yaptığı bölgelerde de elektriksel iletim kopukluğu olduğu biliniyor. Bu nedenle cilt yoluyla verilen elektriksel uyarı kaslara iletilemiyor. Sağlam kalan kas-sinir kavşaklarının ilettiğini farzedelim, yine de fizyolojik bir taklit yapamıyoruz.

Diğer bir konu, omurilikten çıkan sinirler kaslara dağılırken motor plak denilen noktalardan geçiyor. Vücudumuzda bir hücrenin elektriksel uyarıyı iletebilmesi için polarizasyon denilen olayın gerçekleşmesi gerekiyor. Hücre dinlenme halindeyken hücre içi ile dışı arasında -85 milivolt elektriksel potansiyel var. hücre uyarıldığında Hücredeki kimyasal reaksiyonlar sonucunda bir aksiyon potansiyeli oluşuyor. Bunu EMG'de görebiliyoruz. Ancak kas-sinir kavşağında iletişim sorunu varsa bu uyarının çok daha fazlasını dışarıdan vermek gerekiyor. Bu durumda direnç arttığı için ısı ortaya çıkıyor. Kısacası içerden uyarılamayan kas liflerini cilt yoluyla uyarmaya çalışırsak cilt yanıyor. Öte yandan elektriksel uyarılar merkezden çevreye giden bir özelliği var. Buna ortodromik iletim deniyor. Bu uyarının uzerinde elektrik uyarısı verilince akım yönü çevreden merkeze oluyor.

(Amiyotrofik Lateral Skleroz - Motor Nöron Hastalığı) elektriksel uyarı tedavisi önerilmiyor! 

Daha fazlasını öğrenmek isteyen
https://www.physiotherapyalberta.ca/course_materials/functional_electrial_stimulation_sept_2015.pdf