Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) için kitle fonlamasında, kanıtlanmamış kök hücre temelli müdahaleler ile tamamlayıcı ve alternatif tıp arasındaki bağlantı
Özet:
Bu çalışma, kanıtlanmamış kök hücre temelli müdahaleler arayan ALS hastaları için düzenlenen 247 GoFundMe kampanyasını analiz etmektedir. Çalışma, bu kampanyaların 16 milyon doların üzerinde bir hedef belirlemesine rağmen yaklaşık 4,3 milyon dolar toplayabildiğini ortaya koymaktadır; bu tedavilerin çoğu klinik kanıtlarla desteklenmemekte ve sıklıkla yurtdışındaki kliniklere seyahat etmeyi gerektirmektedir.
Önemli bir bulgu, kök hücre tedavilerinin genellikle tamamlayıcı ve alternatif tıp (CAM) inançları ve ALS için bilimsel dayanağı olmayan açıklamalar (toksinler veya enfeksiyonlar gibi) ile birlikte tanıtıldığıdır. Kampanya düzenleyicileri, bilimsel doğrulama olmamasına rağmen, bu tedavilerin ALS’yi yavaşlatabileceğine, iyileştirebileceğine ve hatta tedavi edebileceğine dair güçlü bir güven ifade etmektedir.
Yazarlar, bu bağlamda kitle fonlamasının hastaları ve ailelerini mali yük ve potansiyel tıbbi yanlış bilgilere maruz bıraktığı sonucuna varırken, tüketicilere doğrudan sunulan kök hücre pazarlarının zayıf düzenlemelerine ve daha güçlü koruma önlemlerine ve kanıta dayalı bakıma daha iyi erişime duyulan ihtiyaca dikkat çekmektedir.
Kampanya başlatma oranları ve sonuçları, yararlanıcı ve organizatörün cinsiyetine göre değişiklik gösterdi. Kampanya yararlanıcılarının %66,8'ini erkekler, %33,2'sini ise kadınlar oluşturdu. Başka cinsiyet kategorisi gözlemlenmedi. Kadınlar organizasyon rollerinin %66,3'ünü üstlendi; %62,8'ini başkaları için, %3,5'ini ise kendileri için. Erkekler kampanyaların %26,3'ünü organize etti; %15,8'ini başkaları için, %10,5'ini ise kendileri için. Erkek olarak tanımlanan yararlanıcılar, kadın olarak tanımlanan yararlanıcılara göre daha yüksek bir medyan miktar topladı (10.120 dolar karşısında 8423 dolar). Benzer şekilde, kampanyaları organize eden erkekler daha başarılıydı; kadınların 9100 dolarına kıyasla medyan olarak 11.533 dolar topladılar. Organizatörün ve yararlanıcının cinsiyeti dikkate alındığında, erkekler için para toplayan erkekler en başarılı kombinasyondu ve medyan olarak 13.480 dolar topladılar. Sonraki en başarılı kampanyalar ise kadınların erkekler için (10.120 dolar), kendileri için (8984 dolar), diğer kadınlar için (8440 dolar) ve erkekler için (8427 dolar) para toplama kampanyalarıydı.https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21678421.2026.2685157