Pridopine FAZIII başlıyor

Pridopidin, araştırma aşamasında olan bir üründür ve ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) veya diğer ABD dışı düzenleyici kurumlar tarafından onaylanmamıştır. Güvenliği ve etkinliği henüz belirlenmemiştir.

ALS ve Huntington Hastalığında Faz 3 Klinik Çalışmaları

ALS Klinik Çalışmaları

PREVAiLS, erken evre ve hızlı ilerleyen ALS hastalarında (ALSFRS-R) hastalığın ilerlemesini yavaşlatmada deneysel bir ilaç olan pridopidinin etkinliğini ve güvenliğini değerlendirmek üzere yürütülen, 500 katılımcılı, küresel, önemli bir Faz 3 çalışmasıdır.

Potansiyel olarak ruhsatlandırmaya yönelik kritik öneme sahip Faz 3 çalışmasının tasarımı, benzer hızlı ve ilerleyici bir hasta popülasyonunda Faz 2 programından elde edilen alt grup analiz verilerine dayanmaktadır ve bu verileri doğrulamayı amaçlamaktadır.

PREVAiLS, 48 haftalık randomize (3:2 pridopidin:plasebo), plasebo kontrollü bir çalışmadır ve bunu takiben 48 haftalık açık etiketli bir uzatma fazı planlanmaktadır. Çalışma, hastalığın ilk belirtilerinin ortaya çıkmasından itibaren 18 ay içinde olan, kesin veya muhtemel ALS tanısı konmuş (El Escorial Kriterleri) katılımcıları kaydetmeyi amaçlamaktadır. PREVAiLS'in birincil sonlanım noktası, 48. haftadaki ölüm oranına göre ayarlanmış ALSFRS-R'deki başlangıç ​​değerine göre değişimdir. İkincil ve keşifsel sonlanım noktaları arasında sağkalım ve konuşma, solunum fonksiyonu, bulbar fonksiyonu ve yaşam kalitesi ölçümlerinin yanı sıra hasta tarafından bildirilen iletişim ve plazma biyobelirteçleri yer almaktadır

PREVAiLS hakkında daha fazla ayrıntı ClinicalTrials.Gov adresinde bulunabilir (NCT07322003) / AB Klinik Araştırma Numarası: 2025-524002-16-00.

Huntington Klinik Çalışmaları

Erken evre Huntington hastalığında pridopidin ile ilgili planlanan ve potansiyel olarak ruhsatlandırmaya yönelik önemli bir küresel Faz 3 çalışmasının önümüzdeki aylarda başlaması bekleniyor

Çalışmaya yaklaşık 400 katılımcının dahil edilmesi bekleniyor ve çalışma, 52 haftalık randomize (1:1) plasebo kontrollü bir çalışma olacak, ardından 2 yıllık açık etiketli bir uzatma aşaması izleyecek.

Pridopine hakkında 

Pridopidin, başta Huntington hastalığı (HD) ve Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) olmak üzere nörodejeneratif hastalıkların tedavisi için şu anda geç aşama klinik geliştirme aşamasında olan, ağızdan alınan, araştırma aşamasındaki bir küçük moleküllü ilaçtır. Seçici bir Sigma-1 reseptörü (S1R) agonisti olarak etki gösterir ve sinir hücrelerini korumaya ve hücresel stresi yönetmeye yardımcı olur. 

Çalışmanın başlatılmasının ardından daha detaylı bilgi verilecektir.

Kaynak 

Klinikler

ALS-MNH HASTALARINDA FİZİK TEDAVİ

1. Elektrikli Aletlerle Fizik Tedavi (TENS, NMES vb.):

Fonksiyonel olmayan motor nöronları elektriksel olarak uyarmak, hücrenin metabolik yükünü artırır ve eksitotoksisiteyi (hücre ölümünü hızlandıran aşırı uyarılma) tetikler.

Son yıllarda sadece çok sınırlı çalışmalarda, ağrı yönetimi için kas kasılması yaratmayacak çok düşük frekanslı uygulamalar tartışılsa da, klinikte risk/yarar oranı nedeniyle halen uzak durulması gereken bir alandır.

2. Kas Geliştirmeye Yönelik Aşırı Egzersizler:

ALS'de sağlam kalan motor nöronlar zaten aşırı çalışmaktadır. Ağır dirençli egzersizler "overwork weakness" (aşırı çalışma güçsüzlüğü) yaratarak kas yıkımını hızlandırır.

Egzersizin dozu "aerobik alt sınırda" tutulmalıdır. Hasta egzersiz sonrasında (veya ertesi gün) aşırı yorgunluk veya kas ağrısı hissediyorsa, o egzersiz seviyesi ALS için zararlıdır.

3. Kaslara Aşırı Masaj:

Özellikle denervasyona bağlı olarak yapısı hassaslaşan kas dokusunda sert masajlar mikro travmalara ve kas lifi hasarına (Rabsbdomiyoliz benzeri lokal yıkımlara) yol açar.

Sert, derin doku masajları yerine; dolaşımı rahatlatacak, spastisiteyi hafifletecek hafif ve yüzeysel (eflöraj tarzı) masajlar ile pasif esnetmeler tercih edilmelidir.

4. ROM (Eklem Hareketi) ve Germe Egzersizleri:

Tedavinin temel taşıdır. Kontraktürleri (eklem donmalarını) ve spastisiteye bağlı ağrıları önlemek için hem aktif-asistif hem de pasif ROM egzersizleri her gün yapılmalıdır.

5. Başlangıç Döneminde Ağır Fiziksel Yorgunluktan Kaçınmak:

Çok kritik bir kural. Enerji koruma teknikleri (energy conservation) ilk günden itibaren öğrenilmelidir. Hastanın günlük yaşam aktiviteleri için harcayacağı enerji, egzersiz seanslarından daha değerlidir.

6. Yardımcı Cihazlar ve Mimari Tadilat:

Buradaki altın kural "Düşmeyi bir kez bile beklememektir."

Cihaz kullanımı (baston, yürüteç, AFO) hastanın bağımsızlığını kaybetmesi değil, tam tersine enerjisini koruması ve güvenliğini sağlaması için birer "özgürlük aracı" olarak konumlandırılmalıdır.

7. Yutma Güçlüğü ve Vitastim (NMES):

Vitastim gibi faringeal elektriksel stimülasyon cihazları, ALS gibi ilerleyici alt motor nöron hasarlarında bulber kasların yorulmasını hızlandırarak yutma fonksiyonunu daha da kötüleştirebilir ve aspirasyon riskini artırır.

Yutma rehabilitasyonunda elektrik simülasyonu yerine; postür ayarlamaları (çene göğse pozisyonu), kıvam artırıcılar ve solunum-yutma koordinasyon egzersizleri kullanılmalıdır.

8. Kas Geliştirme Ürünleri ve Protein Tozları:

Önemli olan yüksek protein değil, yeterli kalori alımıdır. ALS'de kilo kaybı (hipermetabolizma nedeniyle) prognozu olumsuz etkiler. Bu nedenle kilo kaybını önleyecek dengeli, Akdeniz tipi beslenme ve gerekirse tıbbi beslenme solüsyonları (mama) önerilir.

Klinik Kılavuzlara Eklenen Yeni Uyarılar ve Öneriler

Son zamanlarda dönem ALS multidisipliner bakım kılavuzlarında öne çıkan birkaç noktayı da ekleyelim. Solunum Kası Rehabilitasyonu (Akciğer Hacim Artırma): Fizik tedavinin sadece kol ve bacak odaklı olmaması gerektiği vurgulanıyor. Erken dönemden itibaren "Air-stacking" (Nefes istifleme) egzersizleri ve Ambu maskesi yardımıyla akciğer esnekliğini koruma çalışmaları, ilerleyen dönemde öksürme yeteneğini ve solunum kapasitesini doğrudan etkiliyor.

Su İçi Egzersizler (Hidroterapi): Suyun kaldırma kuvveti, kaslara aşırı yük binmesini engellediği için ALS hastalarında (ılık suda) hafif egzersizler ve gevşeme için oldukça popüler ve güvenli bir alternatif haline gelmiştir.

Kramp Yönetimi: Sert germelerin yanı sıra, magnezyum takviyeleri ve doktor kontrolünde ilaç tedavileri eklem hareket açıklığını korumaya yardımcı olmak için sürece erken dahil edilmektedir.

Dr. Alper Kaya

26.05.2026